Koncepcja i realizacja molekularnego modelu obliczeń w analizie paradygmatu niewidzialnej ręki rynku Adama Smitha - Skrzyński, Paweł; Szuba, Tadeusz (Wydawnictwa AGH, 2009)
Invisible hand process which is widely believed to be present in free market is perceived as the process in which the outcome to be explained is produced in a decentralized way, with no explicit agreements between the acting agents. The second essential property is that the process is not intentional, however it' impact on the market is very strong. Such process might be described using collective intelligence computational model [2]. The paper describes the concept of market simulator which derives from microeconomic theory of utility and is based on collective intelligence computational model and the transformation of such model into a molecular model in which information is carried by information molecules among which reasoning processes might occur which lead to creation of new molecules carrying conclusions of such processes. Research made in this area proved [4] that such model is efficient and moreover has natural computation parallelism. Usage of such model might add extra value to the analysis of the nature of economic processes including invisible hand process. Initial experiments made by authors were aimed in investigation relation between real sphere and financial sphere in economic system - it is widely known that one of the main roles of the financial sphere is stimulation production in real sphere.

Proces niewidzialnej ręki rynku zachodzący w środowisku rynkowym to metaproces, którego rezultaty osiągane są w sposób zdecentralizowany, bez jawnych uzgodnień pomiędzy jego uczestnikami. Proces ten jest niezamierzony, a cele do jakich dążą pojedynczy uczestnicy rynku nie są ani bezpośrednio zsynchronizowane, ani identyczne z wynikami tego procesu - wynik ten jest osiągany niejako »przy okazji«. Proces taki daje się opisać za pomocą teorii kolektywnej inteligencji [2]. Artykuł przedstawia koncepcję modelu rynku, która wychodzi z mikroekonomicznej teorii użyteczności oraz bazuje na modelu kolektywnej inteligencji, a także sposób transformacji tego modelu do modelu molekularnego, w którym wszystkie informacje przenoszone są przez molekuły informacyjne, pomiędzy którymi zachodzić mogą procesy wnioskowań prowadzące do powstania molekuł potomnych. Jak dowodzą badania symulacyjne, model taki jest szybki, efektywny a jego dodatkową zaletą jest naturalna równoległość obliczeń [4], co może wprowadzić nową jakość do analizy procesów rynkowych. Eksperymenty przeprowadzone z wykorzystaniem takiego modelu miały na celu sprawdzenie wpływu sfery finansowej na sferą realną w systemie ekonomicznym - w teorii sfera finansowa ma służyć stymulacji sfery realnej poprzez dostarczanie środków na realizację produkcji. Wstępne rezultaty symulacji potwierdziły taki wpływ.
Concept of molecular model of computation in the analysis of invisible hand process
Automatyka
Keywords: collective intelligence; computational model; inference process in social structure; Adam Smith Invisible Hand of Market; kolektywna inteligencja; model obliczeniowy; simulation model; procesy wnioskowania w strukturze socjalnej; niewidzialna ręka rynku A. Smitha; self-regulation; model symulacyjny; procesy samoregulacji; molecular model of computation; molekularny model obliczeń