Browsing by Author "Bogusz, Janusz"

Now showing 1 - 1 of 1

Access status: Open Access ,
Krótkoterminowa prognoza Parametrów Rotacji Ziemi
(Data obrony: 2025-04-24) Michalczak, Maciej Patryk
Wydział Geodezji Górniczej i Inżynierii Środowiska
Parametry Orientacji Ziemi to zbiór parametrów opisujących nieregularności w orientacji i ruchu obrotowym Ziemi. Parametry te składają się z: współrzędnych bieguna ziemskiego (PMx, PMy), różnicy czasów UT1-UTC (lub jej pochodnej - długość doby - LOD) oraz przesunięcia bieguna niebieskiego (dX, dY). Pierwsze trzy parametry (razem z LOD) tworzą zbiór Parametrów Rotacji Ziemi. Znajomość tych parametrów jest kluczowa dla transformacji między niebieskim (CRF) a ziemskim układem odniesienia (TRF) oraz wielu zastosowań geodezyjnych i astronomicznych. Złożoność pomiarów i przetwarzania danych uniemożliwia uzyskanie tych parametrów w czasie rzeczywistym. Rozwiązaniem problemu jest ich prognoza. Przeprowadzone badania związane były z prognozą Parametrów Rotacji Ziemi przy użyciu krigingu prostego i krigingu zwyczajnego, metod analizy szeregów czasowych (ARIMA, VAR) oraz dynamicznej dekompozycji modalnej (DMD) z różnymi danymi wejściowymi i schematami prognozy. Wykorzystane zastały także dane o efektywnych momentach pędu (EAM). Uzyskane wyniki potwierdzają tezę, że prognoza Parametrów Rotacji Ziemi zaproponowanymi metodami umożliwia uzyskanie dokładności wyższej lub porównywalnej do najdokładniejszych obecnie stosowanych metod. W dłuższej perspektywie niezbędny jest rozwój algorytmów oraz uwzględnianie dodatkowych informacji opisujących zjawiska fizyczne wpływające na ruch obrotowy Ziemi.