Browsing by Subject "exile"

Now showing 1 - 1 of 1

Access status: Open Access ,
Polskie środowiska emigracyjne – różne strategie działania w obliczu klęski idei suwerennej Polski w 1945 roku
(Wydawnictwa AGH, 2025) Siwik, Anna
Artykuł analizuje strategie działania polskich środowisk emigracyjnych po klęsce idei suwerennej Polski w 1945 roku, w kontekście dominacji ZSRR i USA w powojennym porządku świata. Opierając się na rozróżnieniu realizmu politycznego (Realpolitik) i idealizmu, autorka omawia perspektywę interesów mocarstw (Stalina, Churchilla i Roosevelta), które marginalizowały Rząd RP w Londynie. Wyróżnia trzy orientacje emigracyjne: »niezłomnych« (odrzucających Jałtę, oczekujących konfliktu Wschód-Zachód, np. Arciszewski, Anders); »umiarkowanych realistów« (akceptujących kompromis, np. powracający do kraju Mikołajczyk) oraz »aktywnych realistów« (godzących się z zależnością od ZSRR). Artykuł dowodzi, że historyczna rola emigracji wykraczała poza doraźną politykę, przejawiając się w trzech kluczowych płaszczyznach. W sferze politycznej był to wysiłek na rzecz symbolicznego podtrzymania ciągłości państwowości przez instytucje »państwa na wygnaniu«. W wymiarze kulturowym – fundamentalny wkład w zachowanie i rozwój niezależnej myśli oraz dorobku narodowego m.in. poprzez takie ośrodki jak paryska »Kultura« i londyńskie »Wiadomości«. Wreszcie, w sferze materialnej – wsparcie dla opozycji demokratycznej w kraju. W konkluzji autorka stwierdza, że choć bezpośrednie cele polityczne z 1945 roku były nieosiągalne, to długofalowy dorobek emigracji, zwłaszcza w sferze kultury i symbolicznego trwania państwa, okazał się bezcenny dla odzyskania pełnej suwerenności w 1989 roku.