Geology, Geophysics & Environment
Loading...
ISSN 2299-8004
e-ISSN: 2353-0790
Issue Date
2012
Volume
Vol. 38
Number
No. 2
Description
Journal Volume
Geology, Geophysics & Environment
Vol. 38 (2012)
Projects
Pages
Articles
Lithostratigraphy of Zechstein evaporites of the central and north-western parts of the Mogilno Salt Diapir, based on boreholes Z-9 and Z-17
(Wydawnictwa AGH, 2012) Wachowiak, Jacek; Pawlikowski, Maciej ; Wilkosz, Paweł
W artykule przedstawiono wyniki kompleksowych badań mineralogiczno-petrograficznych, przeprowadzonych na skałach ewaporatowych wieku cechsztyńskiego (górny perm) napotkanych w badawczych otworach wiertniczych w wysadzie solnym Mogilno. Na podstawie otrzymanych wyników stwierdzono w badanych otworach sole kamienne, sole potasowo-magnezowe (sylwinity kizerytowe), sole ilaste, zubry i anhydrytowce. Powyższe utwory przydzielono do cyklotemów PZ-3 i PZ-2. Nie stwierdzono obecności ewaporatów cyklotemów PZ-1 i PZ-4. Rozpoznane skały zbudowane są głównie z halitu, sylwinu, kizerytu, anhydrytu. W mniejszych ilościach występują polihalit, kainit, węglany i minerały ilaste. Zidentyfikowano wiele minerałów akcesorycznych, których zawartość w skałach solnych jest rzędu ppm.
Geology, geochemistry and petrological characteristics of potash salt units from PZ2 and PZ3 Zechstein (Late Permian) cycles in Poland
(Wydawnictwa AGH, 2012) Czapowski, Grzegorz; Tomassi-Morawiec, Hanna; Toboła, Tomasz; Tadych, Joanna
Praca jest próbą syntetycznego przedstawienia charakterystyki wykształcenia, geochemii, składu mineralnego i petrograficznego późnopermskich (cechsztyńskich) utworów potasonośnych, budujących dwa wydzielenia litostratygraficzne - starszą (K2) i młodszą (K3) sól potasową. Charakterystykę oparto na analizie archiwalnych i publikowanych danych, odnoszących się głównie do profili z trzech wysadów solnych z obszaru centralnej Polski: Góra, Kłodawa i Mogilno, oraz w przypadku danych petrograficznych - również do wysadu Inowrocław. Ponadto wykorzystano dane dotyczące pokładowych wystąpień soli potasowo-magnezowych na obszarze przedsudeckim.
Salt resources in Poland at the beginning of the 21st century
(Wydawnictwa AGH, 2012) Czapowski, Grzegorz; Bukowski, Krzysztof
W pracy przedstawiono aktualny stan wiedzy o udokumentowanych (bilansowych i pozabilansowych) zasobach soli kamiennej i soli potasowej w Polsce oraz scharakteryzowano ich oszacowane zasoby przewidywane do głębokości 2 km. Dominującą rolę w bilansie zasobowym odgrywają sole kamienne wieku późnopermskiego (ok. 95% zasobów udokumentowanych i blisko 99.9% zasobów przewidywanych), udział soli wieku mioceńskiego jest podrzędny. Większość (blisko 69%) zasobów udokumentowanych kryje się w wysadach solnych, zaś zasobów przewidywanych - w złożach pokładowych (96.7%). Udokumentowane zasoby soli kamiennej wystarczą na 26 000 lat (przy aktualnej wielkości wydobycia), zaś zasoby przewidywane na ponad 500 lat (przy wykorzystaniu 1/10[6] części zasobów). Zasoby bilansowe późnopermskich soli potasowo-magnezowych w nieeksploatowanych udokumentowanych pięciu złożach wynoszą ponad 669 mln t, z czego większość (cztery złoża, powyżej 597 mln t) stanowią złoża typu polihalitowego. Zasoby przewidywane tych soli oszacowano na blisko 1.02 mld t.
Application of the SAR interferometric methods to identify the mobility of the area above the salt diapir in Inowrocław and the regional salt structures in central Poland
(Wydawnictwa AGH, 2012) Piątkowska, Anna; Surała, Maria; Perski, Zbigniew; Graniczny, Marek
W ujęciu regionalnym tektonika blokowa w podłożu kompleksu permskiego była jednym z ważniejszych czynników inicjujących i warunkujących dźwiganie się antyklin solnych ku górze. W wypadku wysadu solnego Inowrocławia występował naturalny proces dźwigania kopuły wysadu o różnym stopniu nasilenia, a jego skutkiem jest powolna aktywność stref tektonicznych. Przybliżone wartości przemieszczeń terenu lokalnie w rejonie wysadu i regionalnie w rejonie struktur solnych zostały określone na podstawie wyników badań interferometrii satelitarnej SAR metodami PSInSAR i DInSAR. Do wyznaczenia wartości przemieszczeń powierzchni terenu w ostatnich 15 latach zostały wykorzystane wszystkie dostępne sceny archiwalne (zarówno descending, jak i ascending) satelitów ERS-1/2 oraz ENVISAT. W celu wyznaczenia stref aktywnych tektonicznie wyniki interferometrii radarowej zostały zanalizowane przy użyciu wszystkich zgromadzonych typów danych: tektonicznych, teledetekcyjnych, geofizycznych, geologicznych, geodezyjnych oraz danych strukturalnych. Pozwoliło to na scharakteryzowanie procesu podnoszenia i osiadania terenu w wymiarze lokalnym oraz regionalnym oraz wykazanie wyraźnych związków z naturalnym procesem halotektoniki.
Geodezyjne metody badania skuteczności prac zabezpieczających w wyrobiskach zabytkowych kopalń soli (na przykładzie KS »Wieliczka«)
(Wydawnictwa AGH, 2012) Maciaszek, Jadwiga ; Szewczyk, Jacek
Górotwór solny ma cechy górotworu plastycznego lub półplastycznego, reagującego specyficznie na istnienie w nim pustek poeksploatacyjnych. Wyrazem tej specyfiki jest występowanie tu procesu wolnego zaciskania wyrobisk górniczych (zarówno wyrobisk chodnikowych, jak i komór). Proces ten można obserwować i prognozować z dużym prawdopodobieństwem. Przeprowadzone analizy wyników geodezyjnych obserwacji pozwalają ocenić wpływ prac zabezpieczających (podsadzania; w latach 2005-2010 wprowadzano do wyrobisk kopalnianych średnio 100 000 m$^{3}$ podsadzki rocznie) na proces kształtowania się deformacji. Wpływ tych zabiegów uwidacznia się obecnie w rejonie szybu »Kościuszko« - nastąpiło tam znaczne zahamowanie prędkości obniżeń (o blisko 60%). Jest to przy tym centrum niecki obniżeniowej, lecz rejon ten jest peryferyjny w stosunku do zabudowy miejskiej i zabytkowych części kopalni. W pozostałych rejonach proces obniżeń wykazuje stałą lub nieznacznie zmieniającą się prędkość, a nawet niewielkie przyspieszenie. Wykonywana obecnie analiza rozkładu prędkości konwergencji oraz zmian rozstawu szczelin umożliwi postawienie dalszych wniosków na temat skuteczności prac zabezpieczających.