Analiza mineralogiczna i chemiczna pyłów atmosferycznych przy szybie wentylacyjnym Kopalni Soli Bochnia

Abstract

Kopalnie soli to unikalne na skalę światową miejsca. Nie tylko ze względu na swoje gospodarcze i turystyczne aspekty, ale również i zdrowotne. Stała temperatura, wysoka wilgotność oraz nasycenie powietrza chlorkiem sodu przyczyniają się do leczenia licznych chorób układu oddechowego. Kopalnia Soli w Bochni może być kolejnym miejscem, gdzie osoby z takimi schorzeniami będą mogły korzystać z leczniczych walorów takich miejsc. W niniejszej pracy podjęto próbę identyfikacji składu fazowego oraz pochodzenia pyłu gromadzącego się na spągu i ociosach kopalni oraz wyjaśnienia mechanizmu samooczyszczania się powietrza. Dokonano również analizy warunków klimatycznych panujących w całej kopalni. Badania zostały przeprowadzone przy pomocy skaningowej mikroskopii elektronowej (SEM), rentgenograficznej dyfraktometrii proszkowej (XRD), atomowej spektroskopii absorpcyjnej (ASA) oraz fluorescencji rentgenowskiej (XRF). Wyniki pozwalają przypuszczać, że jakość powietrza w kopalni jest lepsza niż na powierzchni, a stabilne warunki pod względem temperatury i wilgotności są dobrym prognostykiem dla prowadzenia działalności uzdrowiskowej. Salt mines are unique places on a global scale. Not only because of its economic and tourist aspects, but also health. Constant temperature, high humidity and air saturation with sodium chloride contribute to the treatment of many respiratory diseases. The Bochnia Salt Mine can be another place where people with such diseases can benefit of the healing qualities of such places. In this work an attempt was made to identify the phase composition and the origin of dust accumulating on the floor and sides of the mine and to explain the mechanism of self-cleaning of air. An analysis of the climatic conditions prevailing throughout the mine was also made. The researches were carried out using scanning electron microscopy (SEM), X-ray powder diffraction (XRD), atomic absorption spectroscopy (ASA) and X-ray fluorescence (XRF). The results suggest that the quality of air in the mine is better than on the surface, and stable conditions in terms of temperature and humidity are a good prognostic for running a spa activity.