Analiza granulometryczna pyłów drogowych i badanie zawartości cynku w poszczególnych frakcjach

Abstract

This dissertation presents the results of analyses on the particle size distribution and zinc content in street dusts from 3 May Alley (PD) and parking dusts from the Campus of University of Science and Technology (PP) in city of Cracow. The purpose of researches was to determine the impact of communication on the state of urban environment, by presenting the level of Zn contamination in separated dust fractions. According to results, PD are more fine-grained, contain about 2,5 times more fraction < 63 ?m than PP. In this fraction occurred the highest concentration of Zn, from 1054 to 1216 mg/kg (PP) and from 685 to 858 mg/kg (PD).There was observed a relatively higher level of Zn contamination in dusts from parking lots, but by analyzing the load, a street dusts put into the environment more zinc in form of smallest, most dangerous particles. The biggest load of Zn (39,9%) introduced fraction < 63 ?m in street dusts and fraction 200-1000 ?m in parking dusts. There is also a significant effect of transport on Zn content in soils and vegetation, together with the distance from the May 3 Alley Zn content is reducing. Praca przedstawia wyniki badań rozkładu uziarnienia i zawartości Zn w pyłach drogowych zebranych z Alei 3-go Maja (PD) oraz pyłach parkingowych z Kampusu Akademii Górniczo-Hutniczej (PP) w Krakowie. Celem powyższych badań było określenie wpływu komunikacji na stan środowiska miejskiego poprzez określenie poziomu zanieczyszczenia cynkiem wyodrębnionych frakcji pyłów. Zgodnie z wynikami PD są bardziej drobnoziarniste, zawierają ponad 2,5-raza więcej frakcji < 63?m niż PP. W tejże frakcji wystąpiło największe stężenie Zn, które w pyłach parkingowych wahało się w zakresie 1054-1216 mg/kg, natomiast drogowych 685-858 mg/kg. Relatywnie wyższy poziom zanieczyszczenia zaobserwowano w przypadku pyłów z parkingu, lecz analizując ładunek Zn to pyły drogowe wprowadzają do środowiska więcej badanego metalu we frakcji najdrobniejszej, niebezpiecznej dla otoczenia. Największy ładunek Zn (39,9%) wprowadziła frakcja < 63 ?m w pyłach drogowych i frakcja 200-1000 ?m w przypadku pyłach parkingowych. Zaobserwowano również istotny wpływ komunikacji na zawartość Zn w glebach i roślinności, która wraz z oddalaniem się od Alei 3-go Maja ulega redukcji.