Ogólna ocena stanu zanieczyszczenia powietrza w województwie małopolskim

Abstract

Powietrze jest jednym z komponentów środowiska, który warunkuje życie większości organizmów żywych. Każda substancja zaburzająca podstawowy skład powietrza atmosferycznego to zanieczyszczenie, mające ogromny wpływ na pogorszenie stanu środowiska jako całości. W Polsce, która jest jednym z krajów o najbardziej zanieczyszczonym powietrzu w Europie, z problemem smogu najczęściej możemy spotkać się na południu kraju, w województwie małopolskim. Zwiększona emisja zanieczyszczeń antropogenicznych pojawia się głównie w miesiącach zimowych, a przekroczenia badanych substancji na stacjach monitoringu jakości powietrza są bardzo częste. Przyczynami złej jakości powietrza w Małopolsce są przede wszystkim warunki geograficzne, zwarta zabudowa miast oraz duża gęstość zaludnienia, co potęguje szkodliwe skutki niskiej emisji. Największym zagrożeniem są wysokie stężenia tlenków azotu i pyłu zawieszonego PM 10 i PM 2,5, a także zawarty w nich benzo(a)piren. Istotną rolę w walce z problemem zanieczyszczonego powietrza odgrywa działalność władz lokalnych, jednak niezwykle ważna jest też świadomość ekologiczna mieszkańców. Air is one of the basic essentials that determines lives of most organisms. Any substance disrupting the primary composition of the atmospheric air is having a huge impact on the deterioration of the environment as a whole. In Poland, which is one of the most polluted countries within Europe, the problem of smog appears in the south of the country, specifically in Malopolska province. Increased emissions of anthropogenic pollution occurs mainly during the winter period and exceeds the standards. Causes of poor air quality in Malopolska are primarily geography, high urbanization and population density, which increases the harmful effects of low emissions. The biggest threats are concentrations of nitrogen oxides, particulate matter PM 10 and PM 2,5 and benzo(a)pyrene. Essential in tackling the problem of air pollution is prevention by local authorities and environmental awareness of residents. Using public transport and the replacement of boilers in domestic heating systems to newer would reduce toxic and carcinogenic emissions to air.