Charakterystyka roztworów stałych szultenitu $PbHAsO_{4}$ - $PbHPO_{4}$

Abstract

Schultenite $PbHAsO_{4}$ - $PbHPO_{4}$ solid solution series at room temperature and pH 2 were synthesized. Analysis of the phases composition by XRD showed characteristic peaks shift towards into higher values of d, as a result of larger size ionic radius of As than P. Infrared spectroscopy showed extensive substitution of the $(AsO_{4}){^{3-}}$ group by $(PO_{4}){^{3-}}$. Characteristic stretching (v3) and bending (v4) vibrations of the schultenite solid solutions occur in the regions 740–1015 $cm^{-1}$ and 460–560 $cm^{-1}$. PbHPO4 was dissolved in bigger amount than $PbHAsO_{4}$. Formation of the secondary mineral phase after dissolution $PbHPO_{4}$ reaction was confirmed by microphotography SEM. Value of the log KSP of the $PbHAsO_{4}$ equals = -11,52. Zsyntetyzowano roztwory stałe szultenitu $PbHAsO_{4}$ - $PbHPO_{4}$ w temperaturze pokojowej, przy pH 2. Analiza składu fazowego metodą dyfrakcji rentgenowskiej wykazała charakterystyczne przesunięcia położenia pików w kierunku wyższych wartości d, jako efekt większego rozmiaru promienia jonowego As od P. Spektroskopia w podczerwieni wykazała obszerną substytucję jonów $(AsO_{4}){^{3-}}$ przez jony $(PO_{4}){^{3-}}$. Charakterystyczne drgania rozciągające (v3) i zginające (v4) roztworów stałych szultenitu pojawiają się w rejonach 740–1015 $cm^{-1}$ i 460–560 $cm^{-1}$. Zaobserwowano, że szultenit fosforanowy rozpuszcza się w większej ilości niż szultenit arsenianowy. Mikrofotografia SEM potwierdziła powstanie wtórnej fazy mineralnej po reakcji rozpuszczania $PbHPO_{4}$. Wartość współczynnika rozpuszczalności szultenitu arsenianowego log KSP = -11,52.