Wstępne dane na temat pegmatytu fosforanowego w Lutomii, blok sowiogórski

Abstract

A phosphate pegmatite from Lutomia in Sowie Mts block represents a granite pegmatite that contains abundant phosphate mineralization. Electron microprobe analyses of the phosphates were used to initial recognition of the mineralization. Based on mineralogical variety, compositional variations and Mn-Fe geochemical fractionation in recognized phosphate minerals it is concluded that the minerals present in the Lutomia pegmatite had three different stages of their formation, confirmed by four different mineral parageneses. The successive stages can be characterized as (1) the crystallization of lamellar intergrowths of graftonite with ferrisicklerite and sarcopside (the paragenesis IA) or arrojadite, wyllieite and apatite (the paragenesis IB), representing the first generation of primary phosphates in the pegmatite; (2) the crystallization of allaudite – wolfeite/stanekite – Ca-beusite/Ca-graftonite and whitlockite in veinlets cutting the lamellar intergrowths, representing a second generation of the primary phosphates in the pegmatite; (3) a low temperature stage of alterations of the primary phosphates related to oxidation of iron and hydration, forming phosphoferrite, kryzhanovskite and ludlamite. Pegmatyt fosforanowy z Lutomii w Górach Sowich reprezentuje typ pegmatytu granitowego zawierającego znaczącą mineralizację fosforanową. Do wstępnego scharakteryzowania występującej tu mineralizacji fosforanowej użyto wyników analiz chemicznych faz fosforanowych, prowadzonych w mikroobszarze z wykorzystaniem mikrosondy elektronowej. W wyniku przeprowadzonych badań oznaczono fazy mineralne oraz opisano wstępnie historię pegmatytu lutomijskiego. Wśród faz budujących skupienia fosforanowe, wyróżniono cztery zasadnicze paragenezy mineralne związane z trzema etapami rozwoju pegmatytu. Stadia te można scharakteryzować następująco: (1) krystalizacja lamelarnych przerostów graftonit – ferrisickleryt – sarkopsyd (parageneza IA) lub arrojadyt – wyllieit – apatyt (parageneza IB), reprezentujących pierwszą generację pierwotnych fosforanów w pegmatycie lutomijskim"," (2) krystalizacja zespołu alluaudyt – wolfeit/stanekit – Ca-beusyt/Ca-graftonit – sarkopsyd – whitlockit w żyłkach tnących zrosty lamelarne, reprezentującego drugą generację pierwotnych fosforanów oraz (3) niskotemperaturowe stadium przeobrażeń fosforanów pierwotnych związane z utlenieniem Fe i hydratacją, formujące fosfoferryt / kryzhanovskit i ludlamit.