Ocena skażenia gruntów pierścieniowymi węglowodorami aromatycznymi w pobliżu głównych ciągów komunikacyjnych miasta Kielce

Abstract

Powierzchniowa warstwa ziemi kumuluje szereg różnych substancji chemicznych pochodzących ze źródeł punktowych, liniowych i obszarowych. Za główne składniki tych zanieczyszczeń uważa się węglowodory aromatyczne pochodzące z przemysłu węglowo-naftowego. Substancje te w miastach przedostają się powszechnie do gruntu ze spływem powierzchniowym z jezdni, gdzie zanieczyszczenia te pochodzą ze ścierania się opon samochodowych, nawierzchni asfaltowej oraz emisji spalin. Powierzchniowa warstwa gruntu przy popularnych trasach komunikacyjnych, przy dużych skrzyżowaniach jest bardzo narażona na emisje. Ilość węglowodorów aromatycznych w wierzchniej warstwie gleby mówi o stanie zanieczyszczenia organiczno-toksycznego w miejscach narażonych na antropopresję. Węglowodory aromatyczne charakteryzuje niska rozpuszczalność w wodzie, przez co kumulują się w powierzchniowej warstwie gleby. Na podstawie przeprowadzonych badań w 7 lokalizacjach przy głównych ciągach komunikacyjnych miasta Kielc (14 próbek gruntu) z wykorzystaniem ekstrakcji rozpuszczalnikowej oraz sprzężonego układu chromatografii gazowej i spektometrii masowej GC-MS, otrzymano informacje o stanie geochemicznym tego obszaru. Badania wykazały, że pomimo występowania wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (WWA) w danych próbkach ich stężenia nie przekraczają norm prawnych obowiązujących na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. The surface layer of soil accumulates a number of different chemical substances from point, line and area sources. The main constituents of these pollutants are aromatic hydrocarbons originating from the coal and oil industry. This substances in cities penetrate the ground commonly with surface runoff from the roadway, where these pollutants come from the clutter of car tires, asphalt surface and exhaust emissions. The surface layer of soil at popular communication routes, at large intersections, is very exposed to emissions. The amount of aromatic hydrocarbons in the topsoil denotes the state of organotoxic pollution in places exposed to anthropopressure. Aromatic hydrocarbons are characterized by low solubility water, which indicates the accumulation of these compounds in the surface layer of soil. Based on the tests carried out at 7 locations of main communication routes Kielce using solvent extraction and combined gas chromatography and mass spectrometry, the geochemical characteristics of this area were obtained (14 soil samples). Studies have shown that despite the presence of PAHs in given samples, their concentrations are acceptable and do not exceed the legal norms in force in the Republic of Poland.