Ochrona przyrody nieożywionej na terenie Żywieckiego Parku Krajobrazowego

Abstract

The Żywiec Landscape Park established in 1986 is located in the western part of the High Beskid. Its area amounts to 350 870 ha and reaches south of the state border with Slovakia. In the north side park is surrounded by a protective zone covering 21 790 ha. The Żywiec Landscape Park was the first such protected area in the Polish Carpathians. The Żywiec Landscape Park spreads over the Magura Nappe consisting of the facies-tectonic units. It comprises flysch sediments of Late Cretaceous-Oligocene age. A considerable part of the parks occupies the lower mountain forest zone. In the Żywiec Landscape Park we can find 9 forest reserves with a total area about 417,64 ha. Only one waterfall and two caves belong to monuments of inanimate nature. To supplement the quantitative and objective state of nature conservation preliminary inventory of natural sites from the point of view at their different biotic and abiotic values was made. As a result of that work there exist project of eight reservations, three arable land, twelve monuments of inanimate nature and six objects of inanimate nature. First of all, two groups of objects have been take into account: 1- landslide from with rocky niches, ridge top trenches and block fields, 2- waterfalls accompanied by rocky stream channels. Żywiecki Park Krajobrazowy został powołany w 1986 roku na terenie zachodniej części Beskidu Wysokiego. Park zajmuje powierzchnię 350 870 ha i od południa graniczy ze Słowacji. Północną jego część zajmuje otulina o powierzchni 21 790 ha. Żywiecki Park Krajobrazowy jest pierwszym tego typu terenem utworzonym w polskich Karpatach. Teren parku znajduje się w obrębie płaszczowiny magurskiej, której utwory reprezentują przedział wiekowy późna kreda-oligocen. Znaczną część parku zajmują dolnoreglowe lasy bukowo-jodłowo-świerkowe objęte ochroną w postaci 9 rezerwatów o łącznej powierzchni 417,64 ha. Dotychczas powołano jedynie trzy pomniki przyrody nieożywionej (Wodospad w Sopotni Wielkiej, Jaskinia Wickowa i Jaskinia Przed Rozdrożem). Dla wzmocnienia ochrony przyrody na terenie parku została przeprowadzona waloryzacja składników przyrody. W rezultacie zaproponowano utworzenie ośmiu rezerwatów przyrody nieożywionej, trzech użytków ekologicznych, dwunastu pomników przyrody oraz sześciu stanowisk dokumentacyjnych przyrody nieożywionej. Najważniejsze z nich obejmują formy skałkowe oraz wodospady i skaliste odcinki potoków.