Ocena niepewności opróbowania na przykładzie Zdroju Królewskiego w Krakowie

Abstract

Celem pracy jest ocena niepewności opróbowania wód podziemnych ujmowanych z ujęcia Zdrój Królewski w Krakowie. Ocena ta została wykonana na podstawie jedenastu wyników analiz fizykochemicznych próbek wody, które były pobierane od maja 2017 r. do kwietnia 2018 r. Ujęcie Zdrój Królewski to publiczny zdrój czerpany, z którego pobierana jest górnojurajska woda siarczanowo–wodorowęglanowo–magnezowo–wapniowo–sodowa z podwyższoną zawartością żelaza, strontu, litu, fluoru, bromu, boru i siarkowodoru. Szczegółowej analizie poddano stężenia jonów głównych oraz żelaza, litu, manganu, strontu, krzemionkę oraz siarczki. Analiza statystyczna została wykonana w programie PS IMAGO opartym na IBM SPSS Statistic. Rozkłady stężeń wszystkich jonów są zbliżone do rozkładu normalnego. Analiza niepewności została przeprowadzona w programie ROBAN. Badanie niepewności opróbowania dowiodło, iż wartości wariancji pomiarowych i analitycznych jonów wapnia i wodorowęglanów są podwyższone, co jest skutkiem zachwiania równowagi węglanowo–wapniowej i wytrącania węglanu wapnia z próbki. The aim of this thesis is to estimate the uncertainty arising from sampling on the example of groundwater samples taken from the Zdroj Królewski intake in Krakow. Estimation of uncertainty based on the results of eleven physicochemical water samples analysis (normal and duplicates). Water samples were collected from May 2017 to April 2018. The Zdrój Królewski intake is a public intake, from which Upper Jurassic water is extracted. The hydrochemical type of water is sulphate-bicarbonate-magnesium-calcium-sodium with an increased content of iron, strontium, lithium, fluorine, bromine, boron and hydrogen. Statistical analysis was performed using the PS IMAGO software based on IBM SPSS Statistic. Distributions of concentrations of all ions are similar to the normal distribution. ROBAN software was used to perform estimation of uncertainty. Sampling uncertainty analysis proved, that values of the measurement and analytical variance of calcium ions and bicarbonates increased as a result of disturbing the carbonate-calcium balance and precipitation of calcium carbonate from the sample.