Sorpcja wybranych związków organicznych na organo-zeolitach

Abstract

Celem pracy było określenie wielkości sorpcji związków organicznych na zeolitach i organo-zeolitach. W badaniach wykorzystano naturalny klinoptilolit pochodzący ze złoża Bystré na Słowacji oraz zeolit Na-X syntetyzowany z popiołów lotnych ze spalania węgla kamiennego. Zeolity modyfikowano bromkiem heksadecylotrimetyloamoniowym (HDTMA-Br) w ilości 1.0 i 2.0 zewnętrznej powierzchni kationowymiennej zeolitów (ECEC). Przeprowadzono eksperyment sorpcji wodnych roztworów związków benzenu, toluenu, etylobenzenu, p-ksylenu (BTEX) i ich mieszanin, a także antracenu, naftalenu, benzo[a]pirenu, dibenzo[a,h]antracenu (WWA) i ich mieszanin o różnych stężeniach na zeolitach niemodyfikowanych i organo-zeolitach. Analizę węglowodorów wykonano techniką chromatografii gazowej. Wyniki wykazały, że modyfikacja zeolitów związkiem HDTMA poprawiła ich właściwości sorpcyjne. Efektywność sorpcji związków organicznych na zeolitach zależała także od ich właściwości fizykochemicznych, parametrów teksturalnych oraz właściwości węglowodorów. Natural clinoptilolite from the Bystré deposit in Slovakia and zeolite Na-X synthesized from fly ash has been modified with a hexadecyltrimethyl ammonium bromide (HDTMA) in amounts of 1.0 and 2.0 of external cation exchange capacity (ECEC) of the zeolites. The sorption properties of unmodified zeolites and organo-zeolites in terms of aqueous solutions of benzene, ethylobenzene, toluene, p-xylene (BTEX) and their mixtures as well as anthracene, naphthalene, benzo[a]pyrene, dibenzo[a,h]anthracene (PAHs) and their mixtures at different concentrations were evaluated. The results showed that the modification of the zeolite Na-X and Cp with HDTMA improves the sorption properties. The sorption efficiency depends on the physicochemical properties of the organic compounds as well as natural clinoptilolite and synthetic zeolite Na-X properties, such as Si/Al ratio, texture parameters and external cation exchange capacity.