Interpretacja badań mikrograwimetrycznych w rejonie szybu Zgoda k. Piekar Śląskich

Abstract

W Polsce problem zagrożeń związanych z deformacjami powierzchni terenu ma swoje źródło głównie w metodyce prowadzenia eksploatacji górniczej oraz sposobach zabezpieczenia i likwidacji wyrobisk. W kraju, głównie na terenie Górnego Śląska, znajduje się wiele zamkniętych szybów górniczych, których sposób likwidacji nie został odpowiednio udokumentowany. Szyby, którymi prowadzono eksploatację kilkadziesiąt lat temu niejednokrotnie były zabezpieczane wyłącznie poprzez zakrycie otworu grubą, betonową płytą lub zatkanie go betonowym korkiem, a co za tym idzie istniało - i nadal istnieje - duże ryzyko wystąpienia deformacji lub pęknięć na powierzchni terenu z powodu powstałych pustek i rozluźnień. Rozpoznanie stanu ośrodka skalnego na tych obszarach jest zatem kluczowe dla bezpieczeństwa, szczególnie, jeżeli na powierzchni są to miejsca zagospodarowane lub przeznaczone do zagospodarowania. Powszechnie stosowaną metodą w tego typu badaniach jest grawimetria, a dokładniej jeden z jej wariantów, który dzięki sposobom interpretacji danych pozwala lokalizować niewielkie, płytko zalegające struktury z duża dokładnością – mikrograwimetria. Badania omówione w tej pracy zostały przeprowadzone w rejonie szybu Zgoda (nr 78) koło Piekar Śląskich przez zespół Naukowców Katedry Geofizyki w składzie: dr hab. inz. Janusz Madej, prof. AGH, dr inż. Monika Łój oraz dr hab. inż. Sławomir Porzucek. Celem pracy była interpretacja pomiarów pod kątem oceny stopnia podsadzenia szybu oraz ewentualnych zagrożeń dla planowanej w tym rejonie budowy autostrady A1.