Skład chemiczny wód mineralnych Iwonicza Zdroju w aspekcie leczniczym

Abstract

Obszarem geologicznym, na jakim znajdują się wody mineralne będące tematem niniejszej pracy, jest antyklina Iwonicza-Zdroju. Wody te występują we wszystkich czterech poziomach piaskowca ciężkowickiego oraz w piaskowcu czarnorzeckim, lecz na potrzeby uzdrowiska eksploatowane są głównie wody z II piaskowca ciężkowickiego. Według klasyfikacji Altowskiego-Szwieca zastosowanej w pracy do opisu chemizmu wód są to zasadniczo wody typu chlorkowo-wodorowęglanowo-sodowego oraz wodorowęglanowo-chlorkowo-sodowego, za składnikami swoistymi w postaci jodu i wolnego dwutlenku węgla (wody kwasowęglowe). Bardziej szczegółowo skład chemiczny został zobrazowany za pomocą wzoru Kurłowa. Obecnie na potrzeby Uzdrowiska Iwonicz eksploatowanych jest 7 odwiertów wody z Iwonicza-Zdroju oraz 2 z Lubatówki. Z 9 odwiertów, jedynie jeden eksploatuje wodę, której nie można zaliczyć do mineralnych. Wody wykorzystywane są w uzdrowisku w kuracji pitnej, kąpielach oraz inhalacjach podczas leczenia chorób ortopedyczno-urazowych, chorób układu nerwowego, reumatologicznych, układu trawienia oraz górnych dróg oddechowych, a także osteoporozy. Prócz bezpośredniego użycia wód, w Uzdrowisku Iwonicz produkuje się również sól jodobromową (z wód z ujęcia Lubatówka 12 i Lubatówka 14) oraz kosmetyki naturalne marki Iwoniczanka oraz Iwonicz. The Iwonicz-Zdrój anticline is a geological area, in which mineral waters (which are the subject of this project) exist. Mineralized groundwaters occur in all four series of the Ciężkowice sandstone and the Czarnorzecki sandstone. However, the water needs of the health resort are operated mainly from second series of the Ciężkowice sandstone. According to Altowski-Szwiec classification used in this thesis to describe chemistry of waters, they mostly belong to two hydrogeochemical classes: Cl– HCO3– Na and HCO3– Cl– Na, with specific components: iodine and free carbon dioxide (carbonic waters). The chemical composition was presented in more details using Kurłow's formula. Currently, the needs of Health Resorts Iwonicz are being supplied by 7 boreholes of water from Iwonicz and 2 boreholes from Lubatówka. Out of 9 drillings, only one extracts water, which can not be classified as mineral. The waters are used in a health resort for the therapy of drinking, bathing and inhalations during the treatment of traumatic, orthopaedic, nervous, rheumatic, digestive and upper respiratory tract diseases and osteoporosis. In addition to the direct use of water, Health Resort Iwonicz also produces iodine and bromine salt (with water from the boreholes Lubatówka 12 and 14) and natural cosmetics: Iwoniczanka and Iwonicz.