Warunki geologiczne występowania, skład cząsteczkowy i geneza gazu ziemnego wybranych złóż w utworach miocenu między Przeworskiem a Lubaczowem

Abstract

Celem pracy magisterskiej było przedstawienie warunków geologicznych występowania, określenie składu cząsteczkowego oraz genezy gazu ziemnego wybranych złóż w utworach miocenu między Przeworskiem a Lubaczowem. Materiały użyte podczas pisania pracy, tj. wyniki analizy składu cząsteczkowego gazu zimnego oraz dokumentacje geologicznych złóż Markowice Łukowa, Lubliniec-Cieszanów, Mołodycz, Morawsko, Gubernia i Batycze, zostały wykonane i udostępnione przez Oddział PGNiG w Sanoku. Na podstawie analizy i opracowania tych danych stwierdzono, że gaz ziemny miocenu zapadliska przedkarpackiego jest przeważnie zakumulowany w pułapkach strukturalnych wykształconych w postaci antyklin kompakcyjnych, w warunkach ciśnień geostatycznych. Gaz ten jest gazem wysokometanowym z niewielkimi zawartościami azotu cząsteczkowego i nie jest zanieczyszczony składnikami szkodliwymi. Analiza wyników badań składu trwałych izotopów węgla oraz wodoru w metanie, etanie, propanie i węglowodorach wyższych, wykonanych metodą chromatografii gazowej i spektrometrii masowej, pozwoliła stwierdzić, że gaz ziemny został wygenerowany wskutek redukcji dwutlenku węgla przez bakterie metanowe głównie w środowisku morskim. Etan wygenerował zarówno wskutek procesów mikrobialnych jak i niskotemperaturowych procesów termogenicznych natomiast propan jest pochodzenia termogenicznego. Gaz ziemny wygenerował z humusowego kerogenu III typu (lądowa materia organiczna) ze sporadycznie występującymi domieszkami kerogenu II typu (algowego). The main goal of the Master Thesis was to describe the geological settings of natural gas reservoirs accumulated in the Miocene strata , to present analysis of the molecular coposition of natural gas and to define origin of natural gas accumulated in chosen reservoirs of area from Przeworsk to Lubaczów. Analysis of the molecular composition of natural gas and geological descriptions of the chosen reservoirs like Markowice, Łukowa, Lubliniec-Cieszanów, Mołodycz, Morawsko, Gubernia and Batycze have been made available by PGNiG department in Sanok. Natural gas is accumulated under geostatic pressure conditions in structural traps shaped as antycline generated due to compaction. Natural gas contains methane concentrations which usually exceed 90 vol% and small quantities of molecular nitrogen as also aromatic hydrocarbons like benzene, toluene and xylene. Analysis of stable carbon, hydrogen isotopes of the natural gas was made by method of gas chromatography and mass spectrometry. Methane was generated by microbial reduction of carbon dioxide in the sea environment. Ethane was generated by microbial and also low temperature termogenic processes while propane is termogenic. Natural gas was generated from III type of kerogen (humic) with rare additions of II type of kerogen (algae).