Charakterystyka petrograficzna porfirów ze złoża Zalas oraz możliwości ich wykorzystania

Abstract

Zalas deposit where porphyry are operated is situated in Krzeszowice Trench area, in the north – western part of Lesser Poland Voivodeship, in Krzeszowice community. These rocks form a permian intrusion in laccolith shape, occurring at the contact with lower carboniferous slates. A quarry has conical – deep - seated character, porphyry are mined therein on 5 exploitation levels. Among them there can be distinguished two color varieties: green and red, in different shades. These variations are petrographically similar to each other, however they differ in the amount of occurring minerals and the size of their transformations. This rocks are strong, with low porosity, low absorbtivity and small attrition. Thence it is perfectly suitable as good quality aggregates, mainly used in road constructions, railways and architecture. Złoże Zalas, w którym eksploatowane są porfiry mieści się na obszarze Rowu Krzeszowickiego, w północno – zachodniej części województwa małopolskiego, w gminie Krzeszowice. Skały te tworzą permską intruzję w kształcie lakolitu, występującą na kontakcie z łupkami dolnego karbonu. Kamieniołom ma charakter stokowo – wgłębny, wydobywane są w nim porfiry na 5 poziomach eksploatacyjnych. Wśród nich można wyróżnić dwie odmiany barwne: zieloną oraz czerwoną, o różnych odcieniach. Odmiany te są do siebie petrograficznie zbliżone, różnią się natomiast ilością występujących minerałów oraz wielkością ich przeobrażeń. Są to skały wytrzymałe, o niskiej porowatości i nasiąkliwości oraz małej ścieralności. Stąd doskonale nadają się jako kruszywa o dobrej jakości, używane głównie w drogownictwie, kolejnictwie oraz budownictwie.