Węglowodory diamandoidowe jako wskaźniki biodegradacji oraz dojrzałości termicznej materii organicznej

Abstract

Węglowodory diamandoidowe występują powszechnie w materii organicznej. Ich geneza i pochodzenie nie zostały jasno określone, aczkolwiek nie występują one w organizmach żywych. Charakteryzują się wysoką stabilnością, a w konsekwencji mniejszą podatnością na działanie procesów termicznych, co sprawia, że wykorzystywane są jako wskaźniki geochemiczne do określania stopnia biodegradacji i dojrzałości materii organicznej wysoko przeobrażonej. Do określenia stopnia dojrzałości termicznej w próbkach z odwiertów pochodzących z polskiej części Karpat Zewnętrznych wykorzystano wskaźnik metyloadamantanu (MAI) oraz metylodiamantanu (MDI). Następnie, policzono wartości wskaźników MA/A (stosunek metyloadamantanu do adamantanu) oraz MD/D (stosunek metylodiamantanu do diamantanu) w celu sprawdzenia ich zastosowania w określeniu poziomu biodegradacji badanych próbek. Diamondoid hydrocarbons are commonly found in organic matter. Due to their high stability and, consequently, resistance to thermal destruction, they provide good estimates of biodegradation and thermal maturity of highly mature organic matter. The ratios of some diamondoids (MAI, MDI) were used as indicators of thermal maturity in oils collected from wells: Zatwarnica 7, Brelików 46 and Czarna 56, accumulated in the Polish Outer Carpathians. Next, the values of MA/A (methyladamantane to adamantane) and MD/D (methyldiamantane to diamantane) ratios were calculated in order to verify if they could be applied to determine the biodegradation level of tested oil samples. The ratios proved to be useful when comparing the biodegradation extent in samples.