Pegmatyt z dumortierytem z okolic zapory na Jeziorze Bystrzyckim w Lubachowie

Abstract

Przedmiotem badań jest pegmatyt z dumortierytem odsłaniający się niedaleko zapory na Jeziorze Bystrzyckim w Lubachowie (Góry Sowie). Celem pracy było zbadanie składu mineralnego pegmatytu oraz określenie składu chemicznego dumortierytu. W pegmatycie zaobserwowano występowanie wielu rzadkich minerałów akcesorycznych, na podstawie których określono przynależność pegmatytu do konkretnego typu klasyfikacyjnego. Wykonano dokładne analizy składu chemicznego dumortierytu i podstawową charakterystykę jego struktury krystalicznej. Przeprowadzenie tego typu analiz było istotne, ponieważ do tej pory nie stwierdzono obecności dumortierytu w tej lokalizacji. Badania zostały wykonane przy użyciu mikroskopów optycznych, mikroskopu skaningowego oraz mikrosondy elektronowej. Do ustalenia parametrów sieci krystalicznej wykorzystano dyfraktometr rentgenowski. Informacje zawarte w niniejszej pracy mogą być przydatne do oceny procesów zachodzących podczas tworzenia się sowiogórskich pegmatytów, a także całych Gór Sowich.

The object of the research is an anatectic pegmatite with dumortierite outcropped near the dam on Bystrzyckie Lake at Lubachów (Owl Mountains). The aim of the study was to examine the mineral composition of the pegmatite and to determine of the chemical composition of dumortierite. Many rare accessory minerals were observed in the pegmatite and on the basismof their quality the pegmatite has been classified to the rare-element pegmatite class. The accurate analysis of the chemical composition of dumortierite and basic characteristics of its crystal structure were made. Carrying out this type of analysis was important, due to the fact that the dumortierite hasn’t been detected in this location so far. The investigations were carried out using optical microscopy, scanning electron microscopy and electron-microprobe analysis in the WDS mode. X-ray diffractometer was used to determine parameters of the crystal lattice of dumortierite. The information obtained may be useful for evaluation the processes taking place during the formation of the Owl Mountains’ pegmatites as well as the whole Owl Mountains history.