Nawarstwienia antropogeniczne z kamiennych elementów architektonicznych w świetle analiz w mikroobszarze

Abstract

Celem pracy jest charakterystyka nawarstwień antropogenicznych na kamiennych elementach architektonicznych wykonanych głównie z wapienia. Obiektem badań jest fasada i podmurówka kaplicy Myszkowskich w Bazylice Trójcy Świętej w Krakowie. Obserwowanymi nawarstwieniami były ciemne naskorupienia, zabrudzenia oraz wykwity solne. Szczegółową analizę produktów deterioracji przeprowadzono stosując metody analizy w mikroobszarze (przede wszystkim mikroskopię skaningową oraz spektroskopię mikro-Ramanowską). Najczęściej pojawiającym się wtórnym minerałem był gips, ponadto zarejestrowano obecność nitrokalitu, nitronatrytu i halitu oraz substancji węglistej typu sadzy, tlenków Fe oraz szkliwa glinokrzemianowego jako składników ciemnych naskorupień i zabrudzeń. Składnikami wykwitu solnego był tenardyt, aftitalit, darapskit oraz nitronatryt i nitrokalit. Wyniki badań wykazały, że do pełnej charakterystyki nawarstwień antropogenicznych konieczne jest zastosowanie wielu uzupełniających się metod badań.

The aim of thesis is to characterize anthropogenic layers of the architectonic elements made mainly of the limestone. The research focus on facade and foundation of Myszkowski Chapel in Church Holly Trinity in Cracow. The anthropogenic layers were black crusts, soiling and efflorescences. Micro-area analyzing methods (mainly scanning microscopy and micro-Raman spectroscopy) were used for detailed analysis deterioration products. The most common secondary mineral was gypsum moreover nitrocalite, nitronatrit, halite, carbonaceous matter (probably soot), iron oxides and solid glass particles were also detected as components in black crusts and soiling. The efflorescence components were thenardite, aphthitalite, darapskite, nitronatrit and nitrocalite. The results show that using complementary methods is necessary for complete characterization of anthropogenic layers.