Porównanie mineralizacji antymonu w wybranych paragenezach mineralnych

Abstract

The subject of this research is the comparison of a mineral paragenesis of an antimony from selected locations in Poland. Studies included analysis of the mineralization in the Western Tatras, from the area of Ornak and the mineralization in the Western Sudetes, which is genetically linked with the Karkonosze Granite and originates from Rędziny, Miedzianka–Ciechanowice and Szklarska Poręba Huta. The scope of the study included reflected light microscopy, phase analysis using X-ray diffraction (XRD), chemical analysis in micro area using an electron microprobe (WDS), X-ray fluorescence (XRF) as well as the studies of the morphology using a scanning electron microscopy (SEM-EDS). In all analyzed areas there was a tetrahedrite with a different chemical composition. There were presented various paragenesis and mineral associations in which tetrahedrite was present. Different physicochemical conditions of the formation of antimony minerals were distinguished. In Rędziny the isomorphic series tetrahedrite-tennantite exhibited uttermost chemical diversity. Mineralization in all selected locations has a hydrothermal origin.

Przedmiotem badań niniejszej pracy jest porównanie paragenez mineralnych antymonu z wybranych lokalizacji w Polsce. Analizowano mineralizację w Tatrach Zachodnich, z okolic Ornaku oraz mineralizację w Sudetach Zachodnich związaną genetycznie z granitem karkonoskim pochodzącą z Rędzin, Miedzianki-Ciechanowic i Szklarskiej Poręby Huty. W zakres badań wchodziły obserwacje mikroskopowe z użyciem światła odbitego, analiza fazowa przy pomocy dyfraktometrii rentgenowskiej (XRD), analiza chemiczna w mikroobszarze za pomocą mikrosondy elektronowej (WDS) oraz fluorescencji rentgenowskiej (XRF), a także badania morfologii z wykorzystaniem mikroskopii skaningowej (SEM-EDS). We wszystkich analizowanych obszarach stwierdzono występowanie tetraedrytu o odmiennym składzie chemicznym. Przedstawiono różne paragenezy i asocjacje mineralne, w których znajdował się tetraedryt. Zwrócono uwagę na różne warunki fizykochemiczne tworzenia się minerałów antymonu. W Rędzinach seria izomorficzna tetraedryt-tennantyt wykazywała największe zróżnicowanie chemiczne. Mineralizacja we wszystkich wspomnianych lokalizacjach ma genezę hydrotermalną.