Analiza sedymentologiczna piaskowców ciężkowickich na przykładzie odsłonięć w rejonie Pasma Brzanki i Liwocza na S od Żurowej (Karpaty Zewnętrzne, Pogórze Ciężkowickie)

Abstract

Piaskowce ciężkowickie są wydzieleniem litostratygraficznym jednostki śląskiej wieku górny paleocen-dolny eocen. Wykształcone są jako gruboławicowe kompleksy piaskowców i zlepieńców, przedzielone kompleksami łupków pstrych. Na obszarze Pogórza Ciężkowickiego zidentyfikowano III poziom piaskowców ciężkowickich. W odsłonięciach Żurowa - Borówka oraz Czermna - Zakobyle wykształcone są one głównie jako litofacja piaskowców ze żwirkiem. Obserwacje licznych struktur sedymentacyjnych pozwoliły na zinterpretowanie tej litofacji jako osadów podmorskich, wysoko-gęstościowych prądów zawiesinowych (high–density turbidity currents). Dominującymi strukturami sedymentacyjnymi są: kanały i rozmycia erozyjne, normalne uziarnienie frakcjonalne, warstwowanie, wykształcenie masywne. Analizy wykonane na szlifach z odsłonięcia Czermna - Zakobyle dowiodły, że mamy do czynienia z utworami słabo wysortowanymi, średnio- do drobnoziarnistymi. Piaskowce z odsłonięcia Czermna - Zakobyle to arenity sublityczne, a materiał detrytyczny pochodzi prawdopodobnie z recyklowanych piaskowców oraz kwarcytów, ewentualnie gnejsów.

The Ciężkowice Sandstone is a lithostratigraphic division of the Silesian unit, Upper Paleocene - Lower Eocene in age. Ciężkowice Sandstones are composed of thick-bedded sandstones and conglomerates (less frequently) interbedded with Variegated Shales. In the Ciężkowice Fothills area the 3rd Ciężkowice Sandstone sub-unit was identified. On the Żurowa - Borówka & Czermna - Zakobyle outcrops gravelly sandstone lithofacies predominates. Description of numerous sedimentary structures enabled to interpret pebbly sandstones as deposits of high-density turbidity currents. Channels and scour-and-fill structures, normal grading (coarse tail or distribution), stratification (including faint/indistinctive stratification) and massive structure are the most commmon sedimentary structures. Microscope thin-section analysis of three samples from Czermna - Zakobyle has shown that sandstones are poorly sorted, medium- to fine-grained subarkosic arenites. The potential detrital material for sandstones from Czermna - Zakobyle was derived from recycled sandstones, quartzites or gneisses.