Charakterystyka mineralizacji kruszcowej w skałach formacji łupków z Gór Pieprzowych (Wyżyna Sandomierska)

Abstract

Góry Pieprzowe położone są w południowo-wschodniej części Polski w obrębie krainy geograficznej zwanej Wyżyną Sandomierską. Na podstawie odsłaniających się tam środkowo-kambryjskich utworów została wyróżniona formacja łupków z Gór Pieprzowych, do której zaliczane są skały tego samego wieku, występujące w Górach Świętokrzyskich. Niniejsza praca przedstawia mineralogiczno-petrograficzny opis utworów tej formacji ze szczególnym uwzględnieniem obecnej w nich mineralizacji kruszcowej. W wyniku przeprowadzonych badań stwierdzono, że okruszcowanie może być zarówno pochodzenia okruchowego, hydrotermalnego, wietrzeniowego, jak i biochemicznego. Wśród wyróżnionych minerałów rudnych wyszczególniono: goethyt, cyrkon, tytanit, leukoksen, rutyl, anataz, baryt, piryt oraz galenę. Obliczone zawartości uranu, toru oraz potasu w badanych skałach są charakterystyczne dla typowych łupków ilastych a ilość samego uranu, w porównaniu ze skandynawskimi łupkami ałunowymi, jest zdecydowanie niższa.

The Pepper Mountains are located in the south-eastern part of Poland within the geographical land called Sandomierz Upland. On the basis of the showing up there Middle Cambrian rocks it has been featured the Pepper Mountains Shale Formation, which are among the rocks of the same age, occurring in the Holy Cross Mountains. This paper presents the mineralogical and petrographic description of the rocks of this formation with a lot of emphasis on mineralization occurring in them. The results showed that the ore mineralization can be both detrital, hydrothermal, weathering and biochemical origin. Among the distinguished ore minerals are: goethite, zircon, titanite, leucoxene, rutile, anatase, barite, pyrite and galena. Calculated content of uranium, thorium and potassium are characteristic of the typical shale and the amount of the uranium compared to the Scandinavian alum shale is much lower.