Badania mineralogiczne lessu z Sandomierza

Abstract

This M. Sc. research relates to the mineralogical analysis of loess derived from a loess profile that is located in the valley of Queen Jadwiga in Sandomierz. This particular profile represents a vertical wall, up to 8 meters high, that is composed of typical yellow loess. Grain fraction greater than 0,25 mm have been separated and have been analysed with the use of a binocular microscope. Natural and anthropogenic components have been found in the examined sediment. An analysis with the use of a scanning electron microscope enabled to determine microstructures that were formed on the surface of quartz grains during their transport. The changes in the mineral composition, the proportions of the minerals that are present in various parts of the profile and the micromorphology of the quartz grains surface, enabled to undergo a trial to reconstruct the weather conditions prevailing at that time. Moreover restore the environment of sedimentation, its dynamics and the length of grains transport was done. Obtained results constituted the basis for classification of researched loess. They have been classified as partially washed out aeolian loess.

Niniejsze opracowanie dotyczy badań mineralogicznych lessu pochodzącego z profilu lessowego znajdującego się w wąwozie Królowej Jadwigi w miejscowości Sandomierz. Omawiany profil tworzy pionową ścianę o wysokości dochodzącej do 8 m, zbudowaną z typowych żółtych lessów. Z lessów wydzielono frakcję ziarnową > 0.25 mm, którą poddano analizie przy użyciu lupy binokularnej. W badanym osadzie stwierdzono obecność składników naturalnych i antropogenicznych. Analiza wykonana za pomocą elektronowego mikroskopu skaningowego pozwoliła na określenie mikrostruktur powstałych na powierzchni ziarn kwarcowych podczas jego transportu. Zmiany w składzie mineralnym, proporcje minerałów występujących w poszczególnych partiach profilu oraz mikrorzeźba ziarn kwarcowych pozwoliły na podjęcie próby rekonstrukcji panujących wówczas warunków klimatycznych, odtworzenia środowiska sedymentacji, jego dynamiki oraz długości transportu ziarn. Uzyskane wyniki stanowiły podstawę klasyfikacyjną badanych lessów. Zaliczono je do lessów eolicznych częściowo przemytych.