Symptomy rozwoju procesu glebotwórczego pod młodymi zalesieniami rekultywacyjnymi na spągu wyrobiska Kopalni Piasku »Szczakowa«

Abstract

On the reclaimed floor of the old working of the Sand Mine »Szczakowa« the studies on chemical properties of soils under 10 years old larch (Larix europaea) and pine (Pinus silvestris) forest were carried out. Similar symptoms of the differentiation of the morphological picture of both initial soils (made of loose sand) were detected. Both under larch and pine about 1-cm thick layer of overburden humus were found as well as a very weakly marked initial humus level. Close to surface mineral layer (0-10 cm) of both soils were characterized with much higher than other content of organic C and N total. To the depth of 30 cm also big acidification of ground was found, compared to the initial state and at present, compared to deeper layers. Both soils are characterized by very Iow content of nutrients, small capacity of sorption complex, with a Iow degree of saturation with alkali. Despite very unfavourable properties of ground both larch and pine have high growth rate, which indicates a significant role of shallowly situated (0.7-0.9 m) layer of ground water.

Na zrekultywowanym spągu wyrobiska Kopalni Piasku »Szczakowa« przeprowadzono badania właściwości chemicznych gleb pod dziesięcioletnimi młodnikami modrzewia europejskiego i sosny zwyczajnej. Stwierdzono podobne symptomy różnicowania się obrazu morfologicznego obydwu, tworzących się z piasku luźnego, inicjalnych gleb. Zarówno pod modrzewiem, jak i sosną stwierdzono około centymetrowej miąższości warstewkę próchnicy nadkładowej oraz bardzo słabo zaznaczony inicjalny poziom próchniczny. Przypowierzchniowa warstwa mineralna ((H10 cm) obydwu gleb charakteryzowała się znacznie wyższą, od pozostałych, zawartością C org. i N og. Do głębokości 30 cm stwierdzono ponadto duże zakwaszenie gruntu w stosunku do stanu wyjściowego oraz do warstw głębszych. Obie gleby charakteryzują się bardzo niską zasobnością w składniki pokarmowe, znikomą pojemnością kompleksu sorpcyjnego o niskim stopniu wysycenia zasadami. Mimo bardzo niekorzystnych właściwości gruntu zarówno modrzew, jak i sosna charakteryzują się dobrymi przyrostami, co wskazuje na dużą rolę płytko (0,7-0,9 m) zalegającej wody gruntowej.