Ocena stanu środowiska we wschodniej części Parku Krajobrazowego Dolinki Krakowskie w oparciu o badania geochemiczne wód powierzchniowych

Abstract

Celem niniejszej pracy było określenie stopnia zanieczyszczenia wód powierzchniowych wschodniej części Parku Krajobrazowego Dolinki Krakowskie oraz określenie zmienności chemizmu wód w ciągu roku. Badaniom zostało poddane 10 potoków w trzech okresach: na jesieni, w zimie i na wiosnę. Wykonano analizy wskaźników fizyko-chemicznych, takich jak przewodność elektrolityczna właściwa, odczyn, zawartość tlenu rozpuszczonego, potencjał oksydacyjno-redukcyjny, mętność, barwa i zapach. Ponadto oznaczono zawartość jonów Ca2+, Mg2+, Na+, K+, Zn, Fe, Mn, NH4+, HCO3-, Cl-, SO42-, PO43-, NO2-, NO3-. Przeprowadzone badania wykazały, że wpływ na chemizm wód powierzchniowych w głównej mierze mają czynniki naturalne takie jak topografia, budowa geologiczna czy warunki atmosferyczne. W niektórych ciekach, szczególnie tych położonych bliżej Krakowa, stwierdzono wyraźny wpływ antropogeniczny. Na analizowanym obszarze głównym zanieczyszczeniem są substancje biogenne tj. związki fosforu i azotu, na co istotny wpływ mają intensyfikacja rolnictwa oraz niewłaściwa gospodarka wodno-ściekowa.

The aim of this work was to determine a degree of contamination of surface waters in the eastern part of the Kraków Valleys Landscape Park and to determine the seasonal variability of the water chemistry the year was made. For this purpose the streams were sampled in the summer, autumn and spring. Physicochemical parameters of the waters, such as electrolytic conductivity, pH, dissolved oxygen, redox potential, turbidity, color and odor, were analyzed. Chemical analyses, including Ca2+, Mg2+, Na+, K+, Zn, Fe, Mn, NH4+, HCO3-, Cl-, SO42-, PO43-, NO2-, NO3-, were carried out as well. The results indicate that the natural factors such as topography, geology and weather conditions, predominately affect the chemistry of surface waters in this area. In some streams, especially those nearer to Kraków, antropogenic influences are also apparent. The main pollutants of the analyzed streams are biogenic substances (phosphorus and nitrogen compounds), which presence resulted from agriculture and inappropriate water and sewage management.