Petrologia wybranych skał magmowych Islandii w ujęciu tektoniki kier

Abstract

The geology of Iceland results from the location in the rift zone and, possibly, deeper rooted hot spot. Therefore, the island is raised above the surface of the ocean and behaves like a microcontinent. Geochemical and petrological interpretation based on literature data allowed to conclude that Icelandic basalts belong to three magma series: tholeiitic, alkali and transitional alkaline. This diversity is attributed to partial melting of depleted upper mantle, enriched mantle plume and recycled oceanic crust. Silicic volcanism is characteristic for central volcanoes. Source of acidic and intermediate rocks are located directly under the central volcanoes as intrusive complexes. In these complexes there are hydrothermally modified sediments and the early products of the same volcano. Hence these acidic rocks are thought to be generated from basaltic rocks.

Budowa geologiczna Islandii jest rezultatem położenia w strefie ryftu oceanicznego oraz, prawdopodobnie, głębiej zakorzenionej plamy gorąca. Oba procesy spowodowały, że wyspa jest wyniesiona ponad powierzchnię oceanu oraz zachowuje się jak mikrokontynent. W oparciu o dane literaturowe oraz wykonane analizy i interpretacje stwierdzono, że islandzkie bazalty należą do trzech serii magmowych tj. toleitowej, alkalicznej oraz przejściowej alkalicznej. Zróżnicowanie to przypisuje się częściowemu przetapianiu zubożonego górnego płaszcza, wzbogaconego pióropusza płaszcza oraz pochodzącej z „recyklingu” skorupy rozproszonej w płaszczu. Wulkanizm kwaśny charakterystyczny jest dla wulkanów centralnych. Źródło skał kwaśnych i pośrednich znajduje się bezpośrednio pod wulkanami centralnymi jako kompleksy intruzywne. W tych intruzjach znajdują się hydrotermalnie zmienione lawy i wulkaniczne sedymenty, wcześniejsze produkty tego samego wulkanu. Dlatego uważa się, że skały kwaśne są wygenerowane ze skał bazaltowych.