Mineralizacja kruszcowa występująca na hałdach po dawnym kopalnictwie żelaza i uranu w Kowarach i jej wpływ na środowisko naturalne

Abstract

The aim of the study was to describe ore mineralization on iron and uranium mining dumps in Kowary and to estimate its influence on the local environment. Rock samples from four dumps, water flowing from adits and soil samples formed on dumps were collected. Fourteen ore minerals were described during macroscopic and microscopic studies. Mineral spatial relations indicate formation of ore minerals in a few stages of hydrothermal and metasomatic processes and finally during weathering. The radiochemical analysis of water flowing from adits shows that radionuclide content exceeds standard requirements for drinking-water. High heavy metal content (e.g. As, Ba, Sn, Pb, U) was noticed in soil samples collected from dumps. The highest uranium concentration was observed in the most acidic soil sample, rich in organic matter. Neutral pH contribute the crystallization of secondary uranium phases (e.g. uranophane).

Celem pracy dyplomowej było opisanie okruszcowania znajdującego się na hałdach po dawnym górnictwie żelaza i uranu w Kowarach oraz oszacowanie wpływu tych hałd na środowisko naturalne. Pobrano próbki skał z czterech hałd, próbki wody wypływającej ze sztolni oraz gleb wykształconych na hałdach. Badania makroskopowe i mikroskopowe pozwoliły na opisanie zespołu czternastu minerałów kruszcowych. Wzajemne relacje pomiędzy minerałami kruszcowymi wskazują na ich powstawanie w kilku etapach przemian hydrotermalnych i metasomatycznych oraz w trakcie wietrzenia, zachodzącego podczas zalegania odpadów pogórnicznych na hałdach. Badania radiochemiczne próbek wód wypływających ze sztolni, wykazały wyraźne przekroczenia norm zawartości radionuklidów dla wód pitnych. Zaobserwowano również wysokie zawartości metali ciężkich (np. As, Ba, Sn, Pb, U) w glebach wykształconych na hałdach. Uran najsilniej koncentruje się w kwaśnych glebach, o dużej zawartości materii organicznej. Obojętny odczyn środowiska wpływa na krystalizację wtórnych faz zawierających uran (np. uranofan).