Bioprzyswajalność metali ciężkich z pyłów atmosferycznych wielkich aglomeracji miejskich

Abstract

Four dust samples were collected from the roof of the bus stops at different locations in Krakow. The solids were characterized with respect to their phase composition (XRD), morphology (SEM) and chemical reactivity. The objective was to estimate the mobility of Cd, Zn, Pb, Fe, and Mn. The modified Tessier’s extraction, bioavailability test (TCLP test with the use of acetate) and phytoavailability test (using EDTA) were applied. The results indicate that the elements in question are present mostly in relatively stable solid form, hardly mobilized by aggressive chemical treatment. This may indicate that the most mobile fraction of these elements was already washed away by atmospheric precipitation under the conditions of deposition.

Próbki pyłów atmosferycznych zostały zebrane w czterech punktach na terenie Krakowa. Opróbowane zostały rynny oraz dachy przystanków autobusowych, których lokalizacja wybrana została w oparciu o przeważające kierunki wiejących w mieście wiatrów (W-E). Materiał do badań zanalizowano pod kątem składu fazowego, morfologii ziaren oraz reaktywności chemicznej zawartych w nim wybranych metali ciężkich. Celem badań było oszacowanie poziomu wymywalności CD, Zn, Pb, Fe i Mn zawartych w pyłach. Zastosowano modyfikowaną procedurę selektywnej ekstrakcji chemicznej, test bioprzyswajalności (TCLP) oraz fitoprzyswajalności (przy użyciu EDTA). Wyniki badań pokazują, że analizowane pierwiastki występują w stabilnych formach, które pod działaniem silnych odczynników chemicznych nie są wymywane. Może to oznaczać, że najbardziej mobilne formy metali zostały uruchomione w wyniku działania opadów atmosferycznych w miejscach poboru próbek.