Ochrona przyrody nieożywionej w gminie Wadowice – stan obecny i perspektywy rozwoju

Abstract

The thesis concerns municipality of Wadowice in aspect of inanimate nature protection this area in current status and development prospect in this field. Protected by law so far is only a small part of what deserves and should be taken by legal protection. The diploma work describes the forms of flintlock on the Hill Żar near by Ponikiew village as a monuments of inanimate nature. These forms are rare but characteristic landscape element of Flysch Carpathians. The biggest of them is the rock on the Hill Żar what shown layers of sandstones and conglomerates of Istebna Beds. The next has been described the sequence between Middle Lgota Beds and Godula Beds. This sequence can be watched only in zone of Beskid Maly Mts. in Kaczyna and Ponikiew villages and the thickness of it is about 100 m. Many good outcrops allow accurate trace of this series. Other worthy of legal protection is also an object of glauconitic sandstones in Gorzen. These green glauconitic sandstone are the sea underwater middle cone deposits. Some of the profiles are so attractive that they have been classified be protected as documentation sites of inanimate nature.

Praca ta opisuje gminę Wadowice w aspekcie ochrony przyrody nieożywionej w obecnym stadium oraz przedstawia możliwości jej rozwoju. Prawnie chroniona jak do tej pory jest jedynie niewielka część z tego co zasługuje na objęcie prawną kuratelą. W pracy opisane zostały formy skałkowe na Górze Żar w miejscowości Ponikiew zaproponowane jako pomniki przyrody nieożywionej będące charakterystycznym jakkolwiek rzadko spotykanym elementem krajobrazu Karpat fliszowych, największą z nich jest baszta skalna odsłaniająca warstwy piaskowców i zlepieńców serii istebniańskiej. Jako kolejne opisano wychodnie strefy granicznej pomiędzy warstwami lgockimi i godulskimi w miejscowościach Ponikiew i Kaczyna. Kompleks ten ma miąższość średnią ok. 100 m a wiele dobrych odsłonięć umożliwia dokładne prześledzenie tej serii. Godnym ochrony prawnej obiektem są również piaskowce glaukonitowe z Gorzenia będące osadami środkowego stożka podmorskiego. Niektóre z profili są na tyle atrakcyjne iż zostały zaklasyfikowane by objąć je ochroną jako stanowiska dokumentacyjne przyrody nieożywionej.