Analiza składu chemicznego komponentów środowiska w rejonie Janikowskich Zakładów Sodowych „Janikosoda”

Abstract

„Białe Morza” będące własnością Janikowskich Zakładów Sodowych „Janikosoda” (Ciech Soda Polska S.A.) to zbiorniki składowania szlamów osadowych powstających podczas produkcji m. in. sody kalcynowanej lekkiej oraz ciężkiej. Kompleks stawów osadowych, zajmujących powierzchnię 190 [ha], wypełniany jest osadami produkcyjnymi od lat 50-tych ubiegłego wieku. Analiza składu chemicznego komponentów środowiska, w tym w szczególności wód podziemnych wykazała wysoki poziom zanieczyszczenia substancjami nieorganicznymi. W badanych wodach oznaczono Cl- (max 69 g/dm3), Ca2+ (max 16 g/dm3), Na+ (max 11 g/dm3), K+ (max 201 mg/dm3), Mg2+ (max 402 mg/dm3), PO42- (max 11 mg/dm3), Fe2+ (max 118 mg/dm3), Mn2+ (max 5 mg/dm3), Ba2+ (max 5 mg/dm3), As3+ (max 0,3 mg/dm3). Migrujące zanieczyszczenia pochodzą głównie z niezabezpieczonych przed infiltracją starych stawów osadowych oraz z obecnie eksploatowanych stawów 18a, 18b, 19a, 19b i stawu klarująco-schładzającego. Główny kierunek migracji zanieczyszczeń odbywa się w stronę kanału Noteckiego, doliną Noteci.

"White Seas" owned by "Janikosoda" Sodium Plant in Janikowo (Ciech Soda Polska JSC.) are storage tanks for sludge produced during production, among others light and heavy soda ash. The complex of sedimentary ponds, covering an area of 2 [ha], is filled with production sediments from the 1950s. Analysis of the chemical composition of environmental components, including in particular groundwater, showed a high level of contamination with inorganic substances. In the tested waters, Cl- (max 69 g/dm3), Ca2+ (max 16 g/dm3), Na+ (max 11 g/dm3), K+ (max 201 mg/dm3), Mg2+ (max 402 mg/dm3), PO42- (max 11 mg/dm3), Fe2+ (max 118 mg/dm3), Mn2+ (max 5 mg/dm3), Ba2+ (max 5 mg/dm3), As3+ (max 0,3 mg/dm3). Migrating pollutants mainly originate from unprotected infiltration of old settling ponds and from currently used ponds 18a, 18b, 19a, 19b and the clarifying-cooling pond. The main direction of pollution migration is towards the Notecki channel, the Noteć valley.