Skład chemiczny i geneza apatytu z Anemzi (Maroko)

Abstract

Badaniom poddany został kryształ apatytu oraz próbki skały apatytonośnej pochodzące z Anemzi (Maroko, Atlas Wysoki). Z przeprowadzonych analiz wynika, że skałę apatytonośną tworzy pierwotny, porowaty, średniokrystaliczny wapień, na którego oddziaływały różnego rodzaju fluidy związane z działalnością pomagmową, doprowadzając do wykrystalizowania składników wtórnych. Minerałami wtórnymi w tej skale są: apatyt, minerały o strukturze warstwowej (chloryty, wermikulity, smektyty), skalenie oraz tytanit i epidot. Z badań mineralogicznych kryształów apatytu, wynika, że są one fluoroapatytem, niektóre osobniki, posiadają widoczną zonalność (strefy jasne i ciemne, różniące się zawartością poszczególnych pierwiastków). W kryształach stwierdzono także podwyższone zawartości REE2O3, które sięgają do 0,62 wt. % w domenach jasnych oraz 0,34 wt. % w ciemnych. W krysztale apatytu wykazano również obecność nierzadkich inkluzji. Są to nieliczne, stałe inkluzje w postaci kryształów apatytu z domieszką węglowodorów oraz liczne inkluzji fluidalne z węglowodorami. Stosunkowo jednorodny chemizm oraz prawie brak inkluzji mineralnych w apatycie wskazuje, że powstawał w stabilnym środowisku przy udziale fluidów wzbogaconych w substancję organiczną pochodzącą z sąsiednich węglanów.

The crystal of apatite and apatite host rock from Anemzi (Morocco, High Atlas) were the objects of the study. The result of the study show that apatite host rock is made of porous, medium-crystalline carbonates forming limestone, which was affected by post - magmatic fluids, leading to crystallization of secondary components. Secondary minerals in this rock are: apatite, minerals with layered structure (chlorites, vermiculites, smectites), feldspars or titanite and epidote. The mineralogical research of apatite crystal shows it is represented by fluorapatite with local zones (bright and dark zones) differing in the content of some elements. The higher concentrations of REE2O3, reaching up to 0,62 wt. % in bright domains and lower amounts, i. e. 0,34 wt. % in dark zones were found.. The crystal of apatite host many inclusions. The less abundant solid inclusions are represented by apatite crystal with addition of hydrocarbons. The more numerous fluid inclusions contain hydrocarbons. The homogenous chemistry of apatite and the presence of rare mineral inclusions in the host mineral indicate that crystals formed under stable physic - chemical conditions, mineralizing fluids were enriched in organic components derived probably from adjacent carbonates.