Charakterystyka chemiczna i strukturalna wybranych fosforanów

Abstract

Celem niniejszej pracy była chemiczna i strukturalna charakterystyka wybranych fosforanów. Analizie zostały poddane zebrane w pegmatycie w Lutomii (Blok Gór Sowich) minerały fosforanowe, takie jak: tryfylit - będący minerałem pierwotnym, oraz ferrisickleryt i heterosyt - minerały wtórne, powstałe w wyniku topotaktycznej reakcji redoks. Przeprowadzona rentgenowska analiza strukturalna pozwoliła uzyskać informacje na temat przestrzennego rozmieszczenia atomów w strukturze i wzajemnej interakcji miedzy atomami. Wskaźniki rozbieżności R wynoszące: 2,1 %, 2,11 % i 2,24 % wskazują na bardzo dobre rozpoznanie analizowanych struktur. Udokładnione składy chemiczne dla analizowanych minerałów fosforanowych przestawiają się następująco: tryfylit - Li0.970Fe0.922PO4, ferrisickleryt - Li0.268Fe0.912PO4, heterosyt - Li0.166Fe0,920PO4. Uzyskane wyniki pozwoliły również przeanalizować jakie czynniki i w jaki sposób determinowały zmiany w danych strukturach minerałów fosforanowych tworzących sekwencję Mason-Quensel.

The aim of this work was the chemical and structural characteristic of selected phosphates. The phosphate minerals from pegmatite of Lutomia, such as triphylite - primary mineral, ferrisicklerite and heterosite - secondary minerals formed by topotactic redox reactions, were analyzed. The X-ray crystal structure analysis has provided information on the spatial distribution of atoms in the structure and the interactions between atoms. The R-values of 2.1%, 2.11% and 2.24% indicate a very good recognition of the analyzed structures. The refined chemical compositions for the analyzed phosphate minerals are as follows: triphylite - Li0.970Fe0.922PO4, ferrisickleite - Li0.268Fe0.912PO4, heterosite - Li0.166Fe0,920PO4. The obtained results also allowed us to analyze what factors determined the changes in the structures of the phosphate minerals forming the Mason-Quensel sequence and how they did it.