Ocena wpływu rzek Wisły i Odry na zanieczyszczenie Morza Bałtyckiego metalami ciężkimi

Abstract

W pracy przedstawiono wielkości ładunków cynku, kadmu, miedzi, rtęci, ołowiu wprowadzanych do Morza Bałtyckiego przez Wisłę i Odrę. Porównano w niej również ładunki metali ciężkich odprowadzanymi rzekami z poszczególnych państw oraz z największych rzek zlewni Bałtyku. Analiza wyników badań monitoringowych pozwoliła stwierdzić, że wielkość ładunków ołowiu z Polski i Szwecji w latach 1994 - 2008 znacznie się zmniejszyły, ilość odprowadzanego kadmu rzekami niemieckimi i litewskimi również. Podobną tendencję wykazują ładunki rtęci niesione rzekami Rosji, Finlandii, Szwecji, Danii, Niemiec i Polski w latach 1994 - 2008. Do Zatoki Fińskiej wprowadzano największe ilości kadmu, ołowiu, natomiast najwyższe ładunki rtęci były wprowadzane do Bałtyku Właściwego. Ładunek cynku, miedzi, kadmu i rtęci płynący Wisłą i Odrą wykazuje tendencje spadkową. Główny wpływ na taki stan rzeczy miała redukcja emisji metali ciężkich przez Zakłady Górniczo Hutnicze „Bolesław” oraz zakończenie wydobycia i przetwarzania górnośląskich rud cynkowo ołowiowych.

The study shows riverine inputs of zinc, cadmium, mercury, lead to the Baltic Sea by Vistula and Odra Rivers. The study also compare loads of heavy metals discharged from the particular countries and with the largest rivers in the Baltic Sea basin. The analysis allowed the conclusion that all metal loads from Poland and Sweden as well as the input of cadmium from Germany and Lithuania significantly declined between 1994 and 2008. Loads of mercury transported by rivers of Russia, Finland, Sweden, Denmark, Germany and Poland exhibit similar trend. The greatest loads of cadmium and lead were introduced to the Gulf of Finland. Riverine inputs of mercury were the largest to the Central Baltic. The main influence on the metal reduction loads was the reduction of heavy metal emissions by „Boleslaw Works” and closure of the Upper Silesian of zinc and lead ore mining and processing.