Kalcyty blokowe ze szczelin tektonicznych w piaskowcach płaszczowiny magurskiej (Karpaty Zewnętrzne) - wstępne wyniki badań

Abstract

Blocky calcite veins filling joints have been studied in sandstones. Calcite veins and host sandstones were sampled in Raca Unit (exposure Gruszowiec) and in Siary Unit (exposures Ropica Górna 1 and Ropica Górna 2). The aim of these studies was to define relationship between blocky calcite in veins and progress of sandstone induration. In the paper, petrographic study was supplemented by chemical analyses and cathodoluminescence observations. Studied blocky calcites show different Fe contents. Intensity of blocky calcite luminescence shows a good correlation with $Mn^{2+}$ contents. Based on results of grain-contact analysis in sandstones and on relationship between veins and cement in sandstones as well as framework grains, it is concluded that blocky calcite veins were formed in rocks showing different stage of induration. Microstructures and differentiation in Fe contents in blocky calcite may be used as indicators of direction filling in tectonic fractures.

Badano żyły kalcytu blokowego wypełniające szczeliny ciosowe. Opróbowano piaskowce oraz żyły kalcytowe w strefie raczańskiej (Gruszowiec) oraz w strefie Siar (Ropica Górna 1, Ropica Górna 2) płaszczowiny magurskiej. Celem badań było określenie relacji pomiędzy kalcytem blokowym z żył i stopniem utwardzenia piaskowców otaczających. Badania petrograficzne płytek cienkich uzupełniono badaniami chemicznymi oraz obserwacjami w katodoluminescencji. Badane kalcyty blokowe charakteryzują się różnym stopniem żelazistości. Intensywność ich luminescencji pozytywnie koreluje się z zawartością $Mn^{2+}$. Na podstawie wyników analizy kontaktów międzyziarnowych w piaskowcach oraz relacji żył do cementów i ziaren w piaskowcach stwierdzono, że żyły kalcytu blokowego powstawały na różnym etapie utwardzenia skał płaszczowiny magurskiej. Mikrostruktury oraz różny stopień żelazistości kalcytów blokowych mogą być użyte jako wskaźniki kierunku cementacji szczelin tektonicznych.