Charakterystyka zmienności czasowo-przestrzennej chemizmu wód podziemnych w rejonie Machowa w trakcie i po zakończeniu eksploatacji złóż siarki

Abstract

Celem pracy jest omówienie czasowo-przestrzennej zmienności chemizmu wód podziemnych w rejonie byłej Kopalni Siarki „Machów”. Chemizm wód podziemnych został omówiony osobno dla dwóch użytkowych pięter wodonośnych: czwartorzędowego i neogeńskiego, a dane zebrane na potrzeby pracy ujmują okres czasu od 1963 do 2015 roku. O ile ocena chemizmu wód podziemnych przed eksploatacją kopaliny była możliwa na podstawie szczegółowo wykonanych wtedy badań, to monitoring wód podziemnych prowadzony w trakcie eksploatacji siarki charakteryzuje się ograniczonym zakresem analiz wynikającym z wymogów stawianych wodom pochodzącym z odwadniania przed zrzuceniem ich do Wisły. Ukazanie czasowo-przestrzennej zmienności chemizmu wód podziemnych jest możliwe szczególnie dla lat 1997 - 2015, kiedy wprowadzono systematycznie działający monitoring o ujednoliconej metodyce poboru prób wody. Otrzymane wyniki wskazują na stopniowe obniżanie się stężeń badanych parametrów fizykochemicznych po zakończeniu eksploatacji złóż siarki oraz ich względną stabilizację na określonym poziomie.

The aim of this study is to present the spatiotemporal changes of the groundwater chemistry in the region of Machów during and after sulphur deposits exploitation. The chemical composition of the groundwater was presented for two water-bearing levels: Quaternary and Neogene, and the data collected for the needs of the study covers the period from 1963 to 2015. While the groundwater quality before the operation was possible on the basis of detailed studies, the monitoring of the groundwater carried out during the mining of the sulphur is characterised by the limited range of analysis resulting from the requirements that water which comes from mines before being discharged to the Vistula should fulfill. Presentation of the spatiotemporal changes of the chemical composition of the phreatic water is possible specially for the years 1997 - 2015, when the systematic monitoring with unified methodology was implemented. The obtained results suggest that a gradual reduction of the concentration of the studied physicochemical parameters after the mining of the sulphur deposits was finished and that there is a relative stability at fixed level.