Geneza i występowanie trzewiowców w Kopalni Soli „Bochnia”

Abstract

Anhydryt trzewiowy jest niezwykle piękną i oryginalną formą wykształcenia siarczanu wapnia. Dla opisania wystąpień i wyjaśnienia genezy trzewiowych struktur anhydrytu bocheńskiego przeprowadzono prace terenowe w Kopalni Soli „Bochnia”, wykonano analizy petrograficzno – geochemiczne pobranych próbek różnych form anhydrytu (trzewiowce zalegające zgodnie i niezgodnie z otaczającymi warstwami, nodule anhydrytowe) i przeprowadzono laboratoryjny eksperyment syntezy i odtworzenia różnych form pierwotnych anhydrytu. Wyniki badań pozwoliły stwierdzić, że trzewiowe formy anhydrytów występujące w Kopalni Soli Bochni mają genezę pierwotną, synsedymentacyjną i wczesnodiagenetyczną. Skład pierwiastkowy wskazuje, że wszystkie formy anhydrytu stanowią jedną generację. Trzewiowa forma występowania anhydrytu w złożu jest przejawem tzw. „soft sediment deformation structures”, które powstają w wyniku synsedymentacyjnych deformacji nieskonsolidowanego osadu. Podobne struktury powstają również współcześnie w rejonach występowania sabkhy u wybrzeży Morza Śródziemnego (Egiptu) czy Zatoki Perskiej (Abu Dhabi).

Enterolithic anhydrite is an extraordinary beautiful and original form of calcium sulphate. This is particularly spectacular in Bochnia Salt Mine. To determine their origin, enterolithic anhydrite and anhydrite nodules were sampled in this mine. The elemental composition of all forms is identical which indicates that all forms of anhydrite are of one generation. Based on petrographic and geochemical analysis it was determined that enterolithic anhydrite from Bochnia Salt Mine is primary, formed by syn-sedimentary or early diagenetic processes. Enterolithic forms of anhydrite occurring in Bochnia is a manifestation of soft sediment deformation structure, which is result of deformation in unconsolidated sediment. Similar contemporary processes of formation of these structures can be found in Mediterranean sabkhas in Egypt or in Persian Gulf (Abu Dhabi).