Szyb z obudową w górotworze solnym - wstępne badania modelowe

Abstract

The lining of a shaft in the salt mine is build according to the norms applied for elastics properties of the massive. However, salt massive creep can cause lining break down. Increase of stresses which is progressive in time is a reason of lining material effort and its flexibility. In this case convergence of the shaft is observed. The modelling research of lining behaviour in viscous - elastics medium was carrying out. Its results show that maximal stress in lining grows with decrease of its flexibility. Obtained results also show, that effective stress of lining can be easily described by specific function forms of shaft radius, thickness of lining as well as flexibility of lining to flexibility of rock massive ratio. This paper points out an important problem in mining sciences. The solution of this problem allows reducing the costs of lining construction and increase operational reliability of the shafts in the salt mines.

Obudowa szybu w kopalniach soli wykonywana jest według norm dotyczących ośrodka sprężystego. Pełzanie górotworu solnego prowadzić może jednakże do jej zniszczenia. Postępujący w czasie wzrost naprężeń w obudowie jest przyczyną wytężenia materiału obudowy i jej upodatnienia. Wtedy szyby ulegają konwergencji. Badania modelowe zachowania się szybu w ośrodku lepko-sprężystym ujawniają, że maksymalne naprężenia w obudowie rosną ze spadkiem jej podatności na pełzanie. Pokazują także, że naprężenia zredukowane (efektywne) w obudowie wyrazić można w przybliżeniu prostymi funkcjami promienia szybu, grubości obudowy i stosunku podatności obudowy do podatności górotworu. Praca sygnalizuje ważny problem badawczy w naukach górniczych. Rozwiązanie go pozwoli zmniejszyć koszty budowy i zwiększyć skuteczność obudów szybowych w kopalniach soli.