The Owadów-Brzezinki geoeducation area at Sławno

Abstract

The geoeducation area (called also »Owadów-Brzezinki Geopark«) located in the north-western margin of the Holy Cross Mountains (Tomaszów Syncline) at Sławno community (Łódź Voivodeship), was established in June 2019, in close vicinity of the Owadów-Brzezinki quarry. This locality is one of the most important palaeontological sites described recently in Poland. The area consists of the exhibition pavilion, educational routs and panoramic viewing platform, which is located along the edge of the quarry. The palaeontological exhibition shows the unique Late Jurassic fossils of marine and terrestrial organisms, many of them new to science, that have been excavated in the quarry during the last eight years. Among the most important fossils are: ammonites, lobster-like decapod crustaceans, horseshoe crabs, actinopterygian fish, a cryptodiran turtle, ichthyosaurs, as well as a small terrestrial crocodyliform, pterosaurs and insects. In addition to the original fossils, the exhibition presents life-size reconstructions of animals, that inhabited the local seas and islands during the Late Jurassic. The palaeontological sites of Owadów-Brzezinki is referred to as a new »taphonomic window« of the Late Jurassic, providing insights about the evolution of life on Earth in the palaeogeographical and palaeoenvironmental context.

Geoedukacyjny ośrodek (zwany też »Geoparkiem Owadów-Brzezinki«) znajdujący się na północno-zachodnim obrzeżeniu Gór Świętokrzyskich (synklina tomaszowska) w gminie Sławno (województwo łódzkie) został utworzony w czerwcu 2019 roku w bliskim sąsiedztwie kamieniołomu Owadów-Brzezinki. Stanowisko to jest jednym z ważniejszych odkryć paleontologicznych ostatnich lat z terenu Polski. Ośrodek obejmuje pawilon wystawowy, ścieżki edukacyjne oraz platformę widokową umiejscowioną w bezpośrednim sąsiedztwie kamieniołomu. W powstałym pawilonie paleontologicznym wyeksponowano unikatowe skamieniałości późnojurajskich zwierząt morskich i lądowych, w tym gatunki dotychczas nieznane, które zostały odkryte w kamieniołomie podczas ośmiu minionych lat. Do najważniejszych skamieniałości należą amonity, homaropodobne skorupiaki, skrzypłocze, ryby kostnoszkieletowe, żółwie skrytoszyjne, ichtiozaury, a także małe lądowe krokodylomorfy, pterozaury i owady. Oprócz oryginalnych skamieniałości w muzeum wyeksponowane są naturalnych rozmiarów rekonstrukcje zwierząt, które zamieszkiwały lokalne morza i wyspy w późnej jurze. Stanowisko paleontologiczne Owadów-Brzezinki jest określane jako nowe »okno tafonomiczne« późnej jury, ukazujące zapis ewolucji życia na Ziemi w kontekście paleogeograficznym i paleośrodowiskowym.