Produkty dekompozycji szczątków organicznych na przykładzie masowego grobu w Niepołomicach

Abstract

In order to evaluate decomposition phenomena of the mass grave from Puszcza Niepołomicka (a forest near Niepołomice), mineral-petrography soil research was conducted by use of polarizing and scanning microscop equipped with EDS electron attachment allowing to perform semi--quantitive chemical analysis. Also, concentration of elements occurring in the samples was measured: Na, K, Mg, Ca, Cr, Mn, Fe, Ni, Cu, Zn, Cd, Al, Si, Pb, N, P, S, F, Cl and I by use of atomic absorption spectroscopy AAS. Research was conducted in the place of burial, its closest vicinity and in the comparative profile situated about 300 m away from the mass grave. In this work it was proved that elements released during the decomposition process remain in the mass grave environment, e.g. as a result of phosphorus sorption, decomposition process determinant, on oxide - Fe hydroxides. At the depth of the burial, significantly higher contents of many elements were analysed: P, Cl, F, Na, Zn, Cu, S, N, K, Ca and I, which drops significantly with the depth when compared to the comparison profile. This research unequivocally states that there is a necessity to use protection barriers around modern graveyards in order to protect the environment, especially groundwaters, from their adverse influence.

W celu oceny zjawisk dekompozycji masowego grobu w Puszczy Niepołomickiej przeprowadzono badania mineralogiczno-petrograficzne podłoża. Wykonano je za pomocą mikroskopów polaryzacyjnego oraz skaningowego wraz z przystawką elektronową EDS pozwalającą wykonać półilościowe analizy chemiczne. Ponadto zbadano koncentrację występujących w próbkach pierwiastków: Na, K, Mg, Ca, Cr, Mn, Fe, Ni, Cu, Zn, Cd, Al, Si, Pb, N, P, S, F, Cl i I za pomocą absorpcyjnej spektroskopii atomowej AAS. Badania prowadzono w miejscu pochówku, w jego bezpośrednim otoczeniu oraz w profilu porównawczym, odległym o około 300 m od masowego grobu. W pracy tej wykazano, że pierwiastki uwolnione podczas dekompozycji pozostają w środowisku masowego grobu, np. w wyniku sorpcji fosforu, wyznacznika procesu dekompozycji, na tleno-wodorotlenkach Fe. Na głębokości miejsca pochówku, wykazano wielokrotnie wyższe zawartości wielu pierwiastków: P, Cl, F, Na, Zn, Cu, S, N, K, Ca i I, których ilość znacznie wolniej maleje wraz z głębokością w porównaniu z profilem porównawczym. Badania te jednoznacznie wskazują na konieczność stosowania barier ochronnych wokół współczesnych cmentarzy w celu zabezpieczenia środowiska, a zwłaszcza wód gruntowych, przed ich niekorzystnym wpływem.