Bioprzyswajalne formy metali w glebie i metody ich określania

Abstract

Bioprzyswajalność metali w glebie zależy m.in. od czynników glebowych takich jak odczyn gleby, jej uziarnienie, zawartość materii organicznej, właściwości sorpcyjne gleby, potencjał redoks, a także od rodzaju metalu oraz wzajemnych proporcji i relacji między poszczególnymi formami pierwiastków. Z bioprzyswajalnością metali wiąże się inna ważna cecha – mobilność, która uwarunkowana jest z kolei ich rozpuszczalnością. Na przemieszczanie się form metali w glebie ma także wpływ pochodzenie danego metalu, jego właściwości geochemiczne oraz właściwości gleby. Bioprzyswajalność jest istotna z punktu widzenia roślin. Pobierają one bowiem metale w sposób bierny oraz aktywny. Najłatwiej przyswajalne dla roślin są formy w postaci wolnych jonów. Wyróżnia się formy labilne oraz formy stabilne metali. Do określania form bioprzyswajalnych oraz mobilnych służą metody analizy specjacyjnej tj. ekstrakcje pojedyncze oraz ekstrakcje sekwencyjne, które zostały szczegółowo opisane i przedstawione w niniejszej pracy.

The bioavailability of metals in soil depends on soil such as soil pH, organic matter content, sorption properties of soil, redox potential and type of metal, mutual proportions and relationships between particular forms of elements. The bioavailability of metals is linked to another, important feature - mobility, which in turn is conditioned by solubility of metals. The origin of metal, its geochemical properties and soil properties also determine ability of metal movement. The Bioavailability is important from a plants perspective. Because They are absorbing metals in a passive and active way. The forms of free ions are the most easily bioassimilable. There are labile and stable forms of metals. The speciation analysis method i.e. single extractions and sequential extractions, are used for the determination of the bioavailable and mobility forms, which are described and presented in detail in this thesis.