Budowa petrograficzna lądowej materii organicznej we fliszu Karpat Zachodnich w Polsce

Abstract

The objective of this study was a petrographic analysis of terrestrial organic matter in the Western Flysch Carpathians. During the petrographic analysis, organic matter was divided with respect to the size of organic remains into two types. Organic matter is represented by the acronym DOM (Dispersed Organic Matter) and coalified detritus. It was found that both DOM and detritus do not occur in coarse grained rocks, such as coarse sandstones and conglomerates. Vitrinite is the dominant component in all samples, it constitutes 70% to 100% of the organic matter content, whereas the inertinite group makes up the remaining 0% to 30%. No exinite group macerals were detected during fluorescence microscope analysis. Krosno beds, Grybów beds, Szczawnicka, Beloveza and Verovice formation revealed the greatest contribution of TOC (Total Organic Carbon) in the sample, which was from 1.09% to 8.2%. The random mean vitrinite reflectance values in the individual units are similar and vary from 0.39 to 0.62% in the Silesian unit, 0.38% to 0.71% in the Magura unit and 0.42% to 0.67% in the Grybów unit. The highest values were observed in the Mszana tectonic window (0.67%) and in the southern parts of the Magura unit (0.65-0.71%).

Przedmiotem niniejszego opracowania jest budowa petrograficzna uwęglonej lądowej materii organicznej w skałach fliszu Karpat Zachodnich. W trakcie analizy petrograficznej materię organiczną podzielono na odmiany, mając na uwadze rozmiar szczątków organicznych. Materia organiczna reprezentowana jest przez DOM (<i>Dispersed Organic Matter</i>) i uwęglony detrytus roślinny. Ustalono, że zarówno DOM, jak i detrytus nie występują w skałach grubookruchowych, takich jak piaskowce gruboziarniste i zlepieńce. We wszystkich próbkach zawierających materiał węglowy dominuje grupa witrynitu, stanowiąca od 70% do 100% materii organicznej, przy udziale grupy inertynitu w zakresie od 0 do 30%. W trakcie badań próbek w świetle ultrafioletowym w żadnej nie stwierdzono macerałów grupy liptynitu. Największy udział w próbce całkowitego węgla organicznego TOC (ang. <i>Total Organic Carbon</i>) od 1.09% do 8.2%, wykazały warstwy krośnieńskie, grybowskie, formacja szczawnicka, beloweska i wierzowska. Wartości średniej refleksyjności witrynitu w poszczególnych jednostkach są do siebie zbliżone, choć w obrębie jednostek są silnie zróżnicowane i wyniosły odpowiednio: 0.39-0.62% w jednostce śląskiej, 0.38-0.71% w jednostce magurskiej i 0.42-0.67% w jednostce grybowskiej. Najwyższe wartości odnotowano w oknie tektonicznym Mszany Dolnej (0.67%) oraz w południowych partiach jednostki magurskiej (0.65-0.71%).