Badania mineralogiczne ceramiki grafitowej (?), przykład – stanowisko dolinne w Thunau am Kamp, Dolna Austria

Abstract

Artykuł prezentuje wyniki badań mineralogicznych i petrograficznych ceramiki grafitowej. Wykonano badania próbek ceramiki kultury lateńskiej pochodzących ze stanowiska dolinnego w Thunau am Kamp w Dolnej Austrii. Oprócz badań grafitu (?) z ceramiki archeologicznej wykonano badania węgli kamiennych wieku karbońskiego jako potencjalnego dodatku do mas garncarskich kultury lateńskiej. Wykonano także badania grafitów z czeskiego złoża w Czeskim Krumlovie. Przeprowadzono także badania współczesnych mas garncarskich wykonanych z dodatkami węgla, które to masy wypalono w 750oC zarówno w utleniającej jak i redukcyjnej atmosferze. W badaniach stosowano metody mikroskopii stereoskopowej, polaryzacyjnej jak też mikroskopii ramanowskiej.

This article presents the results of mineralogical and petrographical research of so called graphite pottery. The La Tène culture pottery samples from the valley settlement in Thunau am Kamp were tested. Stereoscopic, polarized and Raman microscopy methods were used in the studies. In addition to examination of graphite from archaeological pottery, Carboniferous Age coal was tested as a potential additive in the La Tène culture pottery masses. Studies were also carried out on graphites from a Bohemian deposit in Český Krumlov, not far from the La Tène culture settlement area of Lower Austria. Another examination included contemporary pottery masses made from local raw materials with natural carbon additives, fired at 750°C in both oxidizing and reducing atmosphere. It was determined that the studied pottery contains coal (probably from Carboniferous Age), not graphite. Due to firing of potteryin reducing atmosphere, it did not burn and did not turn into graphite. "Counterfeit" ceramic potshave been found at the site of Thunau, with only a dark surface layer containing a carbon additive.