Ocena zmienności parametrów filtracyjnych piasków i żwirów czwartorzędowej warstwy wodonośnej w powiecie grajewskim

Abstract

Hydrogeologia to dział zajmujący się badaniem ruchu wód podziemnych warunkowanych rodzajem podłoża skalnego. W niniejszej pracy wykonano analizę zmienności parametrów filtracyjnych na podstawie czwartorzędowych osadów powiatu grajwskiego. Za pomocą dwóch metod laboratoryjnych (analiza granulometryczna, rurka Kamieńskiego) szczegółowo zbadano współczynnik filtracji każdej z próbek, a otrzymane wyniki opracowano przy pomocy wzorów empirycznych (Hazena, USBCS oraz Seelheima). Mimo, że wyniki badań laboratoryjnych mają charakter wyłącznie orientacyjny wykazano zmienność filtracji determinowaną rodzajem podłoża geologicznego. Piaski i żwiry zlodowacenia północnopolskiego, eksploatowane w kopalniach „Popowo III”, „Wąsosz 5” oraz „Elżbiecin/1” charakteryzują się wysokimi wartościami współczynnika filtracji, średnio na poziomie 18 m/d. Czwartorzędowe piaski eoliczne o współczynniku filtracji ok. 5,5 m/d eksploatowane są w kopalniach „Kieljany” i „Łosewo”. Najniższe wartości współczynnika filtracji - ok. 2,5 m/d oznaczono w kopalni „Grajewo III” o genezie glin zwałowych i piasków lodowcowych zlodowacenia środkowopolskiego.

Hydrogeology is a section of geology exploring the movement of underground waters conditioned with type of the bedrock. In this master's thesis analysis of variability of filtration parameters was performed based on Quaternary deposits of the Grajewo district. By using two laboratory methods (analysis of the grain size of the ground and Kamiśnki’s tube method) hydraulic conductivity of each samples was examined in detail. Received results were drawn up with help of empirical formula (Hazen's, Seelheima's and USBCS's). Although the results of the laboratory tests have exclusively approximate character, variability of the filtration determined with type of geological ground was demonstrated. Sands and gravels of the Northern Polish glaciation exploited in the “Popowo III”, “Wąsosz 5” and “Elżbiecin/1” mines are characterized by high values of hydraulic conductivity, approximately 18 m/d. Quaternary eolian sands with a hydraulic conductivity of approximately 5.5 m/d are exploited in the “Kieljany” and “Łosewo” mines. The lowest values of hydraulic conductivity - approximately 2.5 m/d - were determined in the “Grajewo III” mine with the origin of boulder clays and glacial sands of the Central Polish glaciation.