The geotouristic attractiveness of the underground trails in Zabrze, Dąbrowa Górnicza and Tarnowskie Góry towns (Silesian Upland)

Abstract

In Zabrze, Dąbrowa Górnicza and Tarnowskie Góry towns, seven underground tourist trails are located in historical mines. Four of them were developed in the central part of the Upper Silesian Coal Basin, two of which, at the »Królowa Luiza« (»Queen Louise«) Adit (comprising the former coal mine »Królowa Luiza« and the drainage Main Key Hereditary Adit remnant), and two others at the »Guido” Mine in Zabrze town. The next one was developed in the eastern part of the Upper Silesian Coal Basin, in a part of the »Sztygarka« Training Coal Mine in Dąbrowa Górnicza. Two other trails are located in Tarnowskie Góry town, in the border zone between the Upper Silesian Coal Basin and the Silesian-Kraków Monocline. These are the relics of the historical lead, zinc and silver ore mine, and the »Czarny Pstrąg« (»Black Trout«) drainage adit. The bituminous coal deposits are hosted in the Upper Carboniferous clastic formations, which fills the Upper Silesian Coal Basin. The metal ores are hosted in Middle Triassic dolomites, which belong to the southern margin of the Silesian-Kraków Monocline. The geotourism attractiveness of all these historical mines was demonstrated by selected annual statistical data of tourist attendance. In general, the interest in these facilities has been growing since decades, same as the popularity of industrial heritage in the Upper Silesia. These three towns have become very widely known in Poland and in the world.

W Zabrzu, Dąbrowie Górniczej i Tarnowskich Górach utworzono w sumie siedem podziemnych tras turystycznych prowadzonych wyrobiskami górniczymi zabytkowych kopalń. Cztery z nich znajdują się w Zabrzu, w centrum Górnośląskiego Zagłębia Węglowego, a jedna w Dąbrowie Górniczej, na jego wschodnim krańcu. Dwie pozostałe są natomiast zlokalizowane na pograniczu Górnośląskiego Zagłębia Węglowego i Monokliny Śląsko-Krakowskiej, w Tarnowskich Górach. Na terenie Zabrza dwie podziemne trasy turystyczne zostały wytyczone w Sztolni »Królowa Luiza«, zespole łączącym wybrane wyrobiska dawnej kopalni węgla kamiennego »Królowa Luiza« z odwadniającą ją Główną Kluczową Sztolnią Dziedziczną, a pozostałe dwie w zabytkowej kopalni węgla kamiennego »Guido«. W Dąbrowie Górniczej udostępniono do zwiedzania część wyrobisk górniczych dawnej Kopalni Ćwiczebnej »Sztygarka«, natomiast w Tarnowskich Górach podziemne trasy turystyczne wyznaczono w zabytkowej kopalni srebra i sztolni »Czarnego Pstrąga«. Złoża węgla kamiennego występują w klastycznych osadach górnokarbońskich Górnośląskiego Zagłębia Węglowego, natomiast rud metali – w środkowotriasowych dolomitach kruszconośnych południowej części obszaru Monokliny Śląsko-Krakowskiej. Atrakcyjność geoturystyczna poszczególnych tras podziemnych została określona na podstawie porównania wyników analiz statystycznych frekwencji turystów wposzczególnych obiektach. Generalnie obserwowany jest jej wzrost na przestrzeni lat, wraz ze zwiększającą się popularnością dziedzictwa przemysłowego na Górnym Śląsku zbiegiem czasu, zarówno wPolsce, jak ina całym świecie.