Prognoza wystąpienia wstrząsu za pomocą szeregów czasowych

Abstract

This paper shows an attempt to estimate tremor hazard for one of sections in Underground Copper Mine »Rudna« with the application of time series. Observed time series may be approximated for example by model ARIMA (d,1,1)p = 0,1,2,3, but selection of a certain model is not obligatory. Then models of greater numbers of parameters are producing slightly lower estimations of white noise variance, but the difference is not valid. Applicability of such type models for estimation of rock tremors hazard does not guarantees the 100% success at present day. It seems that if energy series is reasonably evaluated, other series like convergence, seismoacustic etc. should be also included in design the model of transmission function. W przedstawionej pracy na podstawie zgromadzonych obserwacji dla jednego z oddziałów w ZG »Rudna« dotyczących wstrząsów górotworu podjęto próbę oceny skłonności do wystąpienia tego zjawiska za pomocą szeregów czasowych. Obserwowany szereg czasowy został przybliżony za pomocą modelu ARIMA (d,1,1) p = 0, 1, 2, 3. Wybór konkretnego modelu jest w zasadzie dowolny. Modele o większej liczbie parametrów produkują nieco niższe oceny wariancji białego szumu, lecz nie jest to istotna różnica. Przydatność tego typu modeli w prognozowaniu wystąpienia wstrząsu na dzień dzisiejszy nie gwarantuje nam sukcesu w stu procentach. Wydaje się, że jeżeli szereg energii jest w ogóle sensownie prognozowalny, to należy oprócz tego szeregu uwzględnić szeregi towarzyszące - konwergencja, sejsmoakustyka itd. i próbować budować model funkcji przenoszenia.