Badanie wpływu składowisk odpadów na środowisko gruntowo-wodne na przykładzie wybranych obiektów zlokalizowanych w obrębie zlewni Dunajca

Abstract

This study was conducted in order to determine the extent of soil and groundwater pollution around the landfills located in Tarnów, Gromnik and Biała Niżna. The first step was assessment of geological-engineering parameters of the mineral barrier: grain composition, coefficient of permeability, porosity, Attenberg limits etc. Soil chemical analysis was performed on soil samples taken from the geological engineering profil. The contens of 16 elements ($Al, Ba, Ca, Cd, Co, Cr, Cu, Fe, Mn, Ni, P, Pb, S, Sr, Zn, Hg$) and total organic carbon (TOC) were determined. The analysis of groundwater quality based on the groundwater-monitoring results. There is no significant difference in the amount of analysed elements in the different locations and depth (soil). Ali of them, especially heavy metals, were found to be in their typical normal ranges and within the background concentrations. What is more, the concentration ranges of all elements in the soil was below the upper limits of baseline concentrations published from polish law. According to the groundwater-monitoring results, in some case, the amount of polycyclic aromatic hydrocarbons and total organic carbon increase. Celem rozprawy była ocena oddziaływania wybranych składowisk odpadów komunalnych, zlokalizowanych w różnych warunkach geologiczno-inżynierskich na środowisko gruntowo-wodne. Pierwszym krokiem było określenie parametrów geologiczno-inżynierskich (m.in. składu granulomerycznego, współczynnika filtracji, porowatości, granic Attenberga itd.) naturalnej bariery mineralnej występującej w rejonie badanych obiektów. Kolejnym etapem badań było oznaczenie zawartości wybranych pierwiastków ($Al, Ba, Ca, Cd, Co, Cr, Cu, Fe, Mn, Ni, P, Pb, S, Sr, Zn, Hg$) oraz całkowitego węgla organicznego (ang. TOC) w próbkach gruntów pobranych z wierceń geologicznych wykonanych w rejonie badanych składowisk. Analizy jakości wód podziemnych przeprowadzono w oparciu o wyniki badań monitoringowych prowadzonych na składowiskach. Przeprowadzone badania wykazały, że w podłożu, w rejonie omawianych składowisk występują grunty zmiennych właściwościach izolacyjnych. Najskuteczniej przed migracją zanieczyszczeń zabezpieczają występujące w podłożu składowiska w Białej Niżnej iły. W dwóch pozostałych przypadkach stwierdzono występowanie w podłożu gliny o nieznacznie gorszych parametrach geologiczno-inżynierskich. Badania geochemiczne gruntów wykazały niskie zawartości badanych pierwiastków zarówno w strefie oddziaływania obiektów jak i poza nią. Zawartość metali ciężkich nie przekracza dopuszczalnych stężeń określonych w Rozporządzeniu Ministra Środowiska w sprawie standardów jakości gleby oraz standardów jakości ziemi. Badania monitoringowe wskazują na wyraźną poprawę jakości wód podziemnych w rejonie składowiska w Gromniku. Podobnie jak w przypadku składowiska w Tarnowie Krzyżu, również tutaj podwyższeniu ulega natomiast zawartość TOC. Wzrost koncentracji TOC oraz WWA stwierdzono w wodach podziemnych w rejonie składowiska w Białej Niżnej.