Ochrona wód podziemnych w wybranych kopalniach Sanockiego Zakładu Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa

Abstract

The main source of pollution that can threaten the environment during operation of the natural gas mine is mine water. Mine water is not channelled to surface water, but separated in separators, and after measurements is collected in a mine water tank where the water is purified, and from where is periodically pressed to the absorbing holes. In the mines analyzed in this work - „Jodłówka”, „Krasne-Albigowa-Husów” and „Jarosław” – mine water is pressed via wells into unproductive absorbent layers, which have sufficiently large thickness, permeability, porosity, and distribution, and furthermore these horizons are isolated from the ceiling and bottom with an impermeable layer of clay-mud. Mine water pressed into these layers do not cause chemical changes as it comes from the same or similar geological environment. Neutralization of mine water and technologies used by mines are correct. Groundwater is protected from polutions by cementation of facing pipes which effectively isolates drilled water-bearing stratum. Mining pipe outlets are closed with exploitation head equipped with emergency and work bolts. There is no threat of polluting underground water by regular exploitation and keeping the rules of technological regime, however, it is impossible to predict or eliminate a failure. Głównym strumieniem zanieczyszczeń, który może zagrażać środowisku podczas funkcjonowania kopalni gazu ziemnego są wody złożowe. Wody złożowe nie są odprowadzane do wód powierzchniowych, lecz oddzielane w separatorach i po pomiarze gromadzone w zbiorniku wody złożowej oraz oczyszczane, skąd okresowo zatłaczane są do otworów chłonnych. W analizowanych w niniejszej pracy kopalniach tj. „Jodłówka”, „Krasne-Albigowa-Husów” oraz „Jarosław” wody złożowe zatłaczane są za pomocą odwiertów w nieproduktywne warstwy chłonne, które posiadają dostatecznie dużą miąższość, przepuszczalność, porowatość oraz rozprzestrzenienie, a dodatkowo horyzonty te są izolowane od stropu i spągu nieprzepuszczalną warstwą mułowcowo- ilastą. Wody złożowe zatłaczane w te warstwy nie powodują zmian chemicznych, gdyż wywodzą się z takiego samego lub podobnego środowiska geologicznego. Unieszkodliwianie wód złożowych oraz technologie stosowane przez kopalnie są prawidłowe. Wody podziemne chronione są przed zanieczyszczeniem poprzez cementowanie rur okładzinowych, co skutecznie izoluje przewiercone poziomy wodonośne. Wyloty rur wydobywczych zamknięte są głowicą eksploatacyjną wyposażoną w zasuwy robocze i awaryjne. Przy normalnej eksploatacji i zachowaniu zasad reżimu technologicznego nie występuje zagrożenie zanieczyszczenia wód podziemnych, jednak nie można przewidzieć, bądź wykluczyć awarii.