Wpływ eksploatacji rud metali w Zlatych Horach (Góry Opawskie) na zanieczyszczenie metalami ciężkimi osadów rzeki Prudnik i jej dopływów

Abstract

The aim of the research was to assess sources and accumulation of heavy metals in stream sediments of the Prudnik River and its tributaries, with taking into account former, polymetallic ore mining and processing. Mining took place in the zlatohorski gold-bearing basin, near the town of Zlaté Hory, in Czech Republic. Despite cessation of mining, this area may still constitute the potential source of contamination. Samples were collected at eighteen sampling points from channel deposits of Prudnik River and its tributaries. Sediment samples were analyzed using AAS, in order to gain heavy metals content of Cu, Zn, Pb, Cd, Fe, Mn, and by Sequential Extraction Procedure (BCR) for heavy metals speciation. Also, the basic parameters such as: pH, Eh, the content of organic matter and conductivity, were measured. The results indicate, that the Prudnik River and its tributary sediments are contaminated by heavy metals (in particular, near the exploitation area, but in the Prudnik River lower course, contents are not too high), and heavy metals are bioavailable. Contamination of sediments, according to LAWA classification, has been classified as very strong, strong and moderate. Dawna działalność górnicza, prowadzona na terenie zlatohorskiego okręgu wydobycia złota i rud polimetalicznych może stanowić potencjalne zagrożenie dla środowiska naturalnego. Stosowana technika eksploatacji oraz przeróbki rud, powiązana była z emisją szkodliwych substancji, w tym w szczególności metali ciężkich. Pierwiastki te, dostając się do ekosystemu wodnego, akumulują się w osadach. Pod wpływem różnych procesów fizycznych i biochemicznych, metale mogąc uwolnić się z osadów, powodują zmiany właściwości fizykochemicznych cieku i stanowią zagrożenie dla organizmów żywych. W niniejszej pracy dokonano oznaczenia zawartości metali ciężkich w osadach rzeki Prudnik i jej dopływów (odwadniających wspomniany obszar), oraz oceniono wpływ eksploatacji kopalni rud polimetalicznych w Zlatych Horach na ich zanieczyszczenie. Zanieczyszczenie osadów zmniejszało się wraz ze wzrostem odległości od bardzo dużego do umiarkowanego, a biodostępna część metali jest w badanych osadach niewielka.