The attempts to identify the sources of the emission of phenol compounds in the upper Dunajec catchment

Abstract

Dunajec, a river in south Poland, together with the San River, is the most important right-bank tributary of the Vistula River. It flows into the Vistula River at its 160.6 km. The Upper Dunajec area starts at the spring and ends at the mouth of the Ochotnica stream (including the stream itself). The catchment of the upper Dunajec is placed in two districts: Tatrzański and Nowotarski. It is very important to keep the catchment as clean as possible due to the fact that it supplies both districts with drinkable water. The goal of my paper was to find out to what extent the upper Dunajec catchment was contaminated with phenols. All contaminants in water mostly come from chemical substances, bacteria and other microorganisms that are present in natural waters in huge amounts. These contaminants are permanent and resistant towards chemical or biochemical processes that are supposed to purify the water. Phenol and its derivatives are very toxic, ones of the most burdensome compounds for the environment. Sources of phenol compounds emission can be divided into two groups: of natural and of anthropogenic origin, i.e. resulting from human activity in industry, agriculture as well as in tourism. The most dangerous substances that cause contamination of water with phenols are wastewaters coming from plastics, paint pigments, varnish or glue factories and from pharmaceutical companies. Municipal wastewaters tend to contaminate water with phenols as well, however to smaller extent. Phenol and its derivatives are widely used in many branches of industry as well as in agriculture. In order to mark phenol concentrations, I applied the photometric method.

Dunajec, rzeka w południowej Polsce, jest obok Sanu najważniejszym prawobrzeżnym dopływem Wisły. Górny Dunajec rozciąga się od źródeł do ujścia potoku Ochotnica. Zlewnia górnego Dunajca znajduje się na terenie dwóch powiatów: tatrzańskiego oraz nowotarskiego. Bardzo ważne jest utrzymanie w jak największej czystości tej zlewni, gdyż dostarcza ona wody pitnej dla obu powiatów. Celem pracy było oznaczenie stopnia zanieczyszczenia związkami fenolowymi zlewni górnego Dunajca. Nieczystości te są trwałe i odporne na działanie procesów chemicznych czy też biochemicznych służących oczyszczeniu wód. Fenol i jego pochodne są związkami o dużej toksyczności, należą do substancji najbardziej uciążliwych dla otoczenia. Źródła emisji związków fenolowych dzielimy na dwie grupy: pochodzenia naturalnego oraz pochodzenia antropogenicznego, czyli będące wynikiem działalności człowieka w przemyśle, rolnictwie czy też turystyce. Najważniejszymi emitorami związków fenolowych do wód są ścieki z fabryk tworzyw sztucznych, barwników, farb, lakierów czy klejów oraz z zakładów farmaceutycznych. W mniejszym stopniu wprowadzane są do wód ze ściekami komunalnymi. Fenol oraz jego pochodne mają szerokie zastosowanie w bardzo wielu gałęziach przemysłu, a także w rolnictwie. Do oznaczenia stężeń fenoli wykorzystano metodę fotometryczną.